Cộng đồng chia sẻ tri thức Lib24.vn

Về một cách tiếp cận truyện ngắn Lão Hạc

Gửi bởi: Nguyễn Thị Vân 14 tháng 11 2019 lúc 20:12 | Được cập nhật: 22 tháng 2 lúc 16:11 Kiểu file: DOCX | Lượt xem: 417 | Lượt Download: 3 | File size: 0.031672 Mb

Nội dung tài liệu

Tải xuống
Link tài liệu:
Tải xuống

Các tài liệu liên quan


Có thể bạn quan tâm


Thông tin tài liệu

Detected invalid UTF-8 for field path "$set.content": V? m?t cch ti?p c?n truy?n ng?n Lo H?c - Nam Cao
Tc ph?m ng?n g?n khng ??y 10 trang (sch gio khoa). N?u ch? c?n c? vo c?t truy?n - theo cch hi?u c?t truy?n l h? th?ng nh?ng s? ki?n, nh?ng bi?n c? c th? k? l?i - th h?u nh? ch?ng c g ?ng k?, tr? bi?n c? cu?i cng: ci ch?t th?m kh?c c?a lo H?c.
N?u ch? c?n c? vo nh?ng tnh ti?t ???c s?p x?p trn b? m?t (b? c?c c?a tc ph?m) th c?ng kh m k? l?i cho th?t rnh r?t. ? ch?ng qua ch? l cu?c ??i tho?i, ??i di?n gi?a hai ng??i hng xm lng gi?ng: ng gio v lo H?c; xung quanh nh?ng chuy?n ch?ng c g h?p d?n l?m.
V?y m tc ph?m ? chinh ph?c ng??i ??c b?ng m?t b?c tranh ngh? thu?t khng c??ng n?i, cng ??c cng th?m tha, xc ??ng b?i ci h?n nhin chn th?t, b?i ci tnh ng??i th?m ???m trong t?ng ch?, t?ng cu...
R rng, hi?u qu? th?m m? c?a tc ph?m khng ph?i ? n?i dung c?t truy?n, ? nh?ng tnh ti?t, s? ki?n, bi?n c?... m ? cch th?c k? chuy?n giu tnh ngh? thu?t, ? hnh th?c t? ch?c k?t c?u (chuy?n l?ng trong chuy?n, l?i k? l?ng vo l?i k?); ? gi?ng v?n bi?n ha phong ph: gi?ng tm tnh, gi?n d?, m?c m?c, t? nhin m giu ch?t tr? tnh, tri?t l; ? ngn ng? giu hnh t??ng, giu s?c thi bi?u c?m; ? bt php nhi?u mu s?c: v?a miu t? v?a bi?u hi?n, v?a t? s? v?a tr? tnh; ? ngh?a nhi?u t?ng nhi?u l?p; ? kh? n?ng g?i ra nh?ng lin t??ng phong ph n?i ng??i ??c... tm l?i ? v? ??p ?a d?ng c?a ngh? thu?t bi?u hi?n, trong ? vai tr ng??i d?n chuy?n x?ng "ti" - nhn v?t ng gio - xu?t hi?n t? dng ??u tin cho ??n dng cu?i cng tc ph?m, gi?a m?t v? tr trung tm trong vi?c lin k?t cc y?u t? ngh? thu?t ni trn ?? t?o thnh m?t ch?nh th? th?ng nh?t, trong ? c s? xm nh?p d??ng nh? khng th? tch r?i gi?a n?i dung t? t??ng v hnh th?c bi?u hi?n.
Bi vi?t ny khng ?i su trnh by t?t c? nh?ng bi?u hi?n ngh? thu?t ni trn, m ch? gi?i h?n trong vi?c tm hi?u vai tr ng??i d?n chuy?n x?ng -'ti" - nhn v?t ng gio - ??ng ? bnh di?n sng t?o ngh? thu?t (thi php) xem ? nh? l s? ??nh h??ng ?? ti?p c?n nh?ng v? ??p c?a ngh? thu?t tc ph?m (r?t ti?c, nh?ng ng??i bin so?n sch gio khoa V?n 8 h?u nh? ? b? qua vi?c tm hi?u nhn v?t ny).
Tr??c h?t c?n th?y ng??i d?n x?ng "ti" l m?t nhn v?t h? c?u. m?t sng t?o ngh? thu?t. D nhn v?t ny c mang bng dng, hnh ?nh tc gi?, th? hi?n cch nhn,, l t??ng th?m m? c?a tc gi? th c?ng khng nn ??ng nh?t v?i tc gi? v lm th? t??c b? m?t ph?n sng t?o ??c s?c c?a nh v?n.
Xy d?ng nhn v?t x?ng "ti" - ng gio - v?a l ng??i d?n chuy?n, ?i tho?i v?i b?n ??c v?a l m?t nhn v?t s?ng th?c, c s? ph?n, tm t?, n?i ni?m... ?ang tham d?, chia s?, ch?ng ki?n ??i tho?i v?i cc nhn v?t trong chuy?n: khi th ha nh?p h?n vo nh?ng nhn v?t, vo nh?ng bi?n c? c?a cu chuy?n; khi th nh? tch ra ?? m?t mnh ??c tho?i n?i tm, bnh lu?n tri?t l hay hoi ni?m... ? l m?t th? php ngh? thu?t c?a nh v?n v?a t?o nn m?t gi?ng ?i?u ??c ?o, bi?n ha phong ph, v?a lm cho n?i dung cu chuy?n nh? ???c m? ra ch? khng ph?i ch? ?ng khung trong ph?m vi khng gian v th?i gian h?n h?p c?a c?t truy?n. Do v?y n?i dung c?a tc ph?m c?ng khng ch? b h?p ? s? ph?n bi th?m c?a ng??i nng dn, gi tr? nhn ??o khng ch? ? thi ?? th??ng xt, c?m thng hay trn tr?ng m c ngh?a su r?ng h?n nhi?u.
B?i v qua s? ti?p nh?n t? nhi?u y?u t?: l?i l?, gi?ng ?i?u... c?a ngn ng? ng??i k? chuy?n, Lo H?c ?u ch? l cu chuy?n v? s? ph?n bi th?m c?a cha con lo H?c (v "c?u Vng"). ? cn l cu chuy?n ng gio t? k? v? chnh mnh v?i bao nhiu n?i ni?m, tm s?, bao kht khao v s?p ??... qua gi?ng k? ch?t ch?a bao ti?c n?i xt xa, tc ph?m m ?nh chng ta v? s? ph?n chung b? t?c c?a t?ng l?p tr th?c trong x h?i ???ng th?i.
Ngoi ra, s? xu?t hi?n c?a nhn v?t x?ng "ti" cng m?t lc ?ng 2 vai tr: vai tr ng??i d?n chuy?n ?ang ??i tho?i v?i ??c gi? - nhi?u khi d??i hnh th?c ??c tho?i n?i tm - v vai tr c?a m?t nhn v?t cng tham d? vo nh?ng bi?n c? c?a cu chuy?n, ??i tho?i tr?c ti?p v?i cc nhn v?t, gp ph?n gy ?n t??ng v? m?t cu chuy?n nh? th?t ng??i ??c c c?m gic nh? cu chuy?n khng ph?i x?y ra ? trong qu kh? m nh? ?ang bi?n bi?n, ?ang x?y ra, ?ang chia s?, cng h?i h?p nh? nhau. Chnh nhn v?t x?ng "ti" cng
nh? b?n ??c ??u "khng h? bi?t" cu chuy?n v? lo H?c k?t thc ra sao. B?ng ch?ng l chnh ng??i k? x?ng "ti" c?ng khng h?n g ng??i ??c ??u lin ti?p b? hai c "s?c" b?t ng? cu?i tc ph?m.
? ?y nhn v?t ng??i k? chuy?n ? ?ng vai tr li?n tc gi, nhn v?t v ??c gi?. Kho?ng cch gi?a tc gi? v ng??i ??c ???c rt ng?n l?i h?u nh? b?ng khng. Tc gi?, nhn v?t v ng??i ??c g?n nh? c m?i quan h? bnh ??ng. ? l d?u hi?u c?a m?t ngi bt hi?n ??i t th?y trong v?n h?c ???ng th?i. C th? xem ?y c?ng l m?t trong nh?ng ?ng gp c?a Nam Cao v? m?t thi php.
?? th?y r h?n vai tr c?a nhn v?t x?ng "ti" trong tc ph?m, hy th? gi? thi?t r?ng khng c s? hi?n di?n c?a nhn v?t ?y! Ho?c gi?, ch? c?n t??c ?i m?t vi c? ch?, m?t vi cu ni, m?t s? dng tri?t l hay ??c tho?i n?i tm c?a nhn v?t ny. Ch?ng h?n:
- Hy th? b? ?i m?t vi c? ch? n c?n, vi suy ngh? c?a ng gio tr??c n?i ?au c?a lo H?c: Ti mu?n m chong l?y lo m a ln khc. By gi? th ti khng xt xa n?m quy?n sch c?a ti qu nh? tr??c n?a...
- V hy gi? thi?t khng c nh?ng ?o?n v?n nh? sau (h?u nh? n?m ngoi h? th?ng c?a c?t truy?n): Chao i! ??i v?i nh?ng ng??i ? quanh ta, n?u ta khng c? tm m hi?u h?, th ta ch? th?y h? gn d?, ngu ng?c, b?n ti?n, x?u xa, b? ?i... ton nh?ng c? ?? cho ta tn nh?n; khng bao gi? ta th?y h? l nh?ng ng??i ?ng th??ng; khng bao gi? ta th??ng... V? ti khng c, nh?ng th? kh? qu r?i. M?t ng??i ?au chn c lc no qun ???c ci chn ?au c?a mnh ?? ngh? ??n m?t ci g khc ?u. Khi ng??i ta kh? qu th ng??i ta ch?ng cn ngh? ??n ai ???c n?a. Ci b?n tnh t?t c?a ng??i ta b? nh?ng n?i lo l?ng, bu?n ?au, ch k? che l?p m?t. Ti bi?t v?y, nn ti ch? bu?n ch? khng n? gi?n...
- V th? b? lun c? nh?ng b? ng?, nh?ng thn t? Lo H?c ?i!... H?i ?i lo H?c!..." m bao l?n ng gio khng sao km gi? n?i trong tri tim mnh... th ch?c ch? cn tr? l?i ci c?t truy?n ??n gi?n kh khan, ?u cn tc ph?m Lo H?c phong ph, bi?n ha, xc ??ng, h?p d?n nh? ? ni. Nh?ng c? ch?, l?i ni, nh?ng dng suy t? tri?t l trn (n?m ngoi h? th?ng s? ki?n, bi?n c? c?a c?t truy?n) khng nh?ng ch? h?p d?n v? v?n phong ng? ?i?u... m cn l nh?ng cu v?n chan ch?a xc c?m, xt xa m n?ng ?m... c kh? n?ng n?i li?n mi mi tc ph?m v?i ng??i ??c b?i chng ni v? ci tnh ng??i mun thu?, v? cch ?ng x? ??y nhn i gi?a nh?ng con ng??i... Nh?ng dng suy t? tri?t l m ng gio ngh? v? "th?" ?u ch? l ?? ni v? v? mnh. ? cn l chuy?n c?a ng??i ??i, h?u nh? ai ??c c?ng d??ng nh? c?m th?y b?n thn mnh trong ?. ? l nh?ng tri?t l nhn vn su s?c m tc gi? mu?n qua nhn v?t ng gio g?i t?i ng??i ??c v?i ci nhn soi t?, chi?u r?i ?? ng??i ??c t? tm ra cch ?ng x? nhn v?n nh?t v?i nh?ng ng??i s?ng ? quanh ta.
N?i dung nhn v?t tot ra trong t?ng cu t?ng ch?, t? l?i k?, m ?i?u, t? nh?ng suy t? tr?n tr?, t? v?n l??ng tm... c?a nhn v?t ng gio khi?n cho cu chuy?n bi th?m m chan ch?a tnh ng??i, gp ph?n xoa d?u n?i ?au c?a con ng??i, c kh? n?ng kch thch ci ph?n cao qu ??p ?? ti?m ?n trong con ng??i. N?i dung-t? t??ng, hi?u qu th?m m? c?a Lo H?c v??t ra ngoi ph?m vi c?t truy?n ?? g?i ra nh?ng lin t??ng phong ph nhi?u t?ng ngh?a l th?.
Do v?y, gi?ng tc ph?m Lo H?c m b? qua nhn v?t ng gio, khng ph?i ch? l lu m? mu s?c phong ph c?a ngh? thu?t bi?u hi?n m cn lm ngho ?i bi?t bao nh?ng gi tr? t? t??ng m tc ph?m c th? g?i ra trong th? gi?i tm h?n c?a ng??i ??c.
Cu?i cng, khng th? khng ni t?i m?t h??ng tm hi?u t? bnh di?n ngn ng?, v ngn ng? l "yu t? th? nh?t" t?o thnh tc ph?m. ? c nhi?u cng trnh phn tch t? m? bi?t ti c?a Nam Cao trong vi?c ch?n l?a nh?ng t? r?t ??t ?? miu t? ngo?i hnh hay bi?u hi?n chi?u su n?i tm nhn v?t.
? ?y ch? ni thm ?i ?i?u v? ngn ng? ng??i k? chuy?n c lin quan ??n h??ng ti?p c?n ?ang ni.
Chnh vi?c ng gio cng lc ?ng nhi?u vai tr ? gp ph?n khng nh? t?o nn mu s?c ?a d?ng v? ngn ng? bi?u hi?n.
Chng ta th?y, khi ng gio thm nh?p th?c s? vo cu chuy?n trong t? cch l ng??i hng xm lng gi?ng ??i di?n v ??i tho?i tr?c ti?p v?i lo H?c... nh v?n s? d?ng ngn ng? bnh d?, m?c m?c, t? nhin g?n v?i l?i ni th??ng, ?ng l m?t th? ngn ng? nhn v?t ?ch th?c.
Khi ng gio quay v? v?i chnh mnh, ??c tho?i n?i tm, hoi ni?m hay tri?t l... nh v?n s? d?ng m?t th? ngn ng? khc trau chu?t, ngn nga su l?ng, bay b?ng... ? ?y, v?n miu t? k?t h?p v?i v?n bi?u hi?n; ph??ng th?c t? s? ha quy?n nhu?n nhuy?n v?i ph??ng th?c tr? tnh... s? k?t h?p nhu?n nh? gi?a nh?ng phong cch ngn ng? v nh?ng ph??ng th?c di?n t? khc nhau l m?t trong nh?ng nt t?o nn b?n s?c ring bi?t c?a bt php v phong cch Nam Cao ???c bi?u hi?n kh r nt ? Lo H?c. Phong cch ?y t? n c s?c m?nh li cu?n. T? n c?ng gy ???c khoi c?m th?m m? n?i ng??i ??c.
Ngoi ra, chng ta c?ng c?n l?u thm: Tc ph?m c t?a- ?? Lo H?c. Thng th??ng, t? lo ???c s? d?ng nh? m?t ??i t? nhn xung ngi th? 2 ho?c th? 3 ?? ch? m?t ??i t??ng b? coi th??ng, khinh r?.
V?y t?i sao Nam Cao l?i dng lo ?? g?i m?t con ng??i c nhn cch cao qu, ??p ??? Tr??ng h?p ny khi?n ta lin t??ng t?i hng lo?t t? x?ng h c ngh?a t??ng t?. Nh?ng y, nh?ng h?n, nh?ng th? m ta th??ng g?p trong r?t nhi?u tc ph?m quen thu?c c?a Nam Cao. Hi?u qu? th?m m? c?ng c th? n?y sinh t? chnh s? t??ng ph?n ny.
Trong tc ph?m, t? lo l?i ???c s? d?ng v?i nhi?u mu s?c khc nhau: khi ?ng vai tr ng??i k? chuy?n, ??i tho?i v?i b?n ??c ng gio dng lo ho?c lo H?c. Trong ph?n l?n nh?ng tr??ng h?p ny, t? lo ???c dng ? v? tr ??i t? nhn x?ng ngi th? 3. Nh?ng c nhi?u khi, ng??i k? chuy?n (ng gio) ha nh?p h?n vo nhn v?t lo H?c th t? lo mang hai mu s?c: mu s?c c?a ??i t? nhn x?ng ngi th? 3 (n?u hi?u ng gio k? v?i ??c gi? v? lo H?c) v mu s?c c?a ??i t? nhn x?ng ngi th? nh?t (n?u hi?u lo H?c ?ang k? v?i ng gio v ??c gi? v? chnh b?n thn mnh).
Ch?ng h?n, nh? trong ?o?n v?n sau: Nh?ng bu?i t?i, khi lo u?ng r??u, th n ng?i ? d??i chn. lo c? nh?m vi mi?ng l?i g?p cho n m?t mi?ng nh? ng??i ta g?p th?c ?n cho con tr?. R?i lo ch?i yu n, lo ni v?i n nh? ni v?i m?t ??a chu b v? b? n. Lo b?o n th? ny:
- C?u c nh? b? c?u khng, h? c?u Vng? B? c?u lu l?m khng c th? v?. B? c?u ?i c l? ???c ??n ba n?m r?i ??y... H?n ba n?m... C ??n ngt b?n n?m. Khng bi?t cu?i n?m nay b? c?u c v? khng? N m v?, n c??i v?, th n gi?t c?u. Li?u h?n c?u ??y!
Con ch v?n h?ch mm ln nhn, ch?ng l? m?t v? g; lo l? m?t nhn tr?ng tr?ng vo m?t n...
? ?o?n v?n trn (v nhi?u ?o?n khc trong tc ph?m) ng??i ta b?t g?p gi?ng k? c?a chnh nhn v?t lo H?c (v?i mu s?c ring khng tr?n l?n vo ?u ???c) nh?p h?n vo v?n m?ch c?a ng??i k? chuy?n khi?n cho ng??i ??c nh? ???c nghe hai gi?ng k? trong cng m?t lc. ??t vo ng? c?nh c? th?, ta d? dng nh?n ra mu s?c trung tnh ?? gia t?ng tnh khch quan cho vi?c miu t? tnh cch lo H?c c?a t? x?ng h ngi th? ba ???c v?n d?ng ? ?y. Trong tr??ng h?p ny, t? lo khng mang ngh?a b? coi th??ng hay khinh r?. C ch?ng, l s? t? coi th??ng, theo m?t ki?u no ??y.
M?t khc, ta l?i th?y, trong su?t tc ph?m, khi ??i tho?i tr?c ti?p v?i H?c, khng bao gi? ng gio g?i b?ng lo, bao gi? ng gio c?ng g?i c? m?t cch knh c?n. ? cu?i tc ph?m, khi t??ng t??ng cu?c g?p g? ng??i con trai c?a lo H?c, ng gio g?i lo H?c b?ng ng c? m?t cch v cng trn tr?ng.
T?i sao c s? chuy?n ha nh? th? trong vi?c s? d?ng cc lo?i t? nhn x?ng? C l? c?ng kh l gi?i m?t cch th?a ?ng nh?ng mu s?c bi?u c?m khc nhau trong nh?ng tr??ng h?p khc nhau nh? th??
Ph?i ch?ng l ? ?y c s? "phn thn" ngay trong nhn v?t ng gio? L m?t nhn v?t h? c?u, ?ng nhi?u vai tr trong cng m?t lc, nh v?n c th? "??t" nhn v?t c?a mnh khng ph?i ch? ? m?t "?i?m nhn" m nhi?u "?i?m nhn" khc nhau. Nh? th? s? chuv?n d?ch nh?ng "?i?m nhn" (c th? hi?u ?i?m nhn v?a l ch? ??ng trong khng gian th?i gian, v?a l thi ?? tnh c?m, quan ?i?m ?nh gi v.v... s? ko theo s? bi?n ha v? gi?ng ?i?u, thi ? tnh c?m cch s? d?ng nh?ng ??i t?... Nh v?n c th? t?p h?p trong nhn v?t ng gio khng ch? m?t m nhi?u thi ?? ??i v?i nhn v?t lo H?c: c?a tc gi? c?a ??c gi?. C?a ng??i ??i, c?a cc nhn vt khc (k? c? "thi", c? Binh T?...). Tuy nhin, d ng gio c "?ng k?ch", c c? tnh t? ra khch quan c dng ??i t? V?I nhi?u mu s?c, c dng gi?ng k? nhi?u bi?n hoa, ng??i ??c v?n nh?n ra m?t "gi?ng ?i?u" chnh c ngh?a chi ph?i: gi?ng thng c?m xt xa, gi?ng n c?n an ?i, gi?ng nng niu trn tr?ng... va qua gi?ng ?i?u ny, ng??i ??c b?t g?p thi ?? tnh c?m, l t??ng th?m m? c?a nh v?n. ? c?ng l "?i?m nhn" m nh v?n mong mu?n tm th?y ti?ng ni tri m, tri k? n?i ng??i ??c. V v?i m?t ?i?m nhn c ngh?a soi sng, chi?u r?i nh? th?, nhn v?t lo H?c khng cn l m?t k? th?p km, t?m th??ng, m l m?t nhn cch cao qu. T? lo ?i vo tc ph?m, qua bn tay sng t?o c?a ngh? s? ngn t? ? khng cn mang ci ngh?a thng th??ng v?n c. N ? ???c "chuy?n ngh?a" theo nh?ng cch th?c ring gp ph?n b?c l? m?t thi ??, m?t cch nhn, m?t quan ?i?m ?nh gi mang n?i dung nhn v?n r? nt: ? l thi d? trn tr?ng ??i v?i nh?ng con ng??i v?n b? ng??i ??i r? khinh trong x h?i c?.
? cng l l?i nh?n g?i tha thi?t c?a nh v?n t?i b?n ?oc: Hy qun ?i n?i ?au chnh mnh ?? chia s? n?i ?au ng??i khc: Hy bi?t s?ng m?t cch nhn i, v? tha, x?ng ?ng v?i con ng??i... Bi?t c?m th??ng chia s? v?i ng??i khc, s? v?i b?t n?i ?au chnh mnh.
L? ???ng nhin, trong s? ti?p nh?n ?a d?ng c?a th? gi?i b?n ??c. khng ph?i ai c?ng c?m th? gi?ng nhau. ?i?u ? cn ph? thu?c vo th? gi?i tm h?n, th? hi?u th?m m?, thi ?? x h?i, ??c ?i?m tm l l?a tu?i... Nh?ng c?ng ph? thu?c vo nh?ng mu s?c "?a m" m tc ph?m c kh? n?ng mang l?i. Lo H?c l m?t tc ph?m c kh? n?ng nh? th?, trong ? vai tr ng??i d?n chuy?n x?ng ti v?i l?i k?, gi?ng k?, (ngh? thu?t k? ni chung) ? gp m?t ph?n khng nh?.