Tuần 33. Tổng kết phần Tiếng Việt: lịch sử, đặc điểm loại hình và các phong cách ngôn ngữ (1)

TiÕt 99 I. TiÕng ViÖt Lo¹i h×nh ng«n ng÷ ®¬n lËp 1. Nguån gèc tiÕng ViÖtTiÕng êngHä ng«n ng÷ Nam ¸Dßng M«n KhmerTiÕng ViÖt êng chungTiÕng ViÖtTiÕng ViÖt cã nguån gèc b¶n ®Þa thuéc hä ng«n ng÷ Nam dßng ng«n ng÷ M«n Khmer nh¸nh ViÖt êng => cã quan hÖ hä hµng gÇn gòi nhÊt víi tiÕng êng. 2. LÞch sö ph¸t triÓn tiÕng ViÖtC¸c thêi kú Qu¸ tr×nh ph¸t triÓnChñ yÕu cã quan hÖ tiÕp xóc víi tiÕng H¸n và ph¸t triÓn m¹nh mÏ nhê nh÷ng c¸ch thøc vay în theo íng ViÖt hãa.Cïng víi ch÷ H¸n lµ sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn ch÷ N«m ch÷ N«m ra ®êi trªn c¬ së cña ch÷ H¸n.XuÊt hiÖn cña v¨n xu«i tiÕng ViÖt hiÖn ®¹i (ch÷ quèc ng÷) nªn tiÕng ViÖt thêi k× nµy vÉn tiÕp tôc ph¸t triÓn m¹nh mÏ. Ph¸t triÓn m¹nh mÏ h¬n nhê c«ng cuéc x©y dùng hÖ thèng thuËt ng÷ khoa häc vµ viÖc chuÈn hãa tiÕng ViÖt Nguån gèc vµ tiÕn tr×nh ph¸t triÓn cña tiÕng ViÖt g¾n liÒn víi nguån gèc vµ tiÕn tr×nh ph¸t triÓn cña d©n téc ViÖt (…)- Thêi k× dùng íc- TK B¾c thuéc vµ chèng B¾c thuéc- TK ®éc lËp tù chñ- Thêi k× Ph¸p thuéc.- TK tõ sau CM th¸ng T¸m-> nay. 3. §Æc ®iÓm cña lo¹i h×nh ng«n ng÷ ®¬n lËp §Æc ®iÓm VÝ dô- TiÕng lµ ®¬n vÞ c¬ së cña ng÷ ph¸p. VÒ mÆt ng÷ ©m, tiÕng lµ ©m tiÕt; vÒ mÆt sö dông, tiÕng cã thÓ lµ tõ hoÆc yÕu tè cÊu t¹o tõ.- Tõ kh«ng biÕn ®æi h×nh th¸i.- BiÖn ph¸p chñ yÕu ®Ó biÓu thÞ nghÜa ng÷ ph¸p lµ s¾p ®Æt tõ theo thø tù tr íc sau vµ sö dông c¸c tõ. Tõ Êy trong t«i bõng n¾ng h¹.T«i tÆng anh Êy mét quyÓn s¸ch. Anh Êy cho t«i mét quyÓn vë .- give him book. He gives me notebook.- T«i mêi b¹n ®i ch¬i.-> B¹n mêi t«i ®i ch¬i. §i ch¬i t«i mêi b¹n II. C¸c phong c¸ch ng«n ng÷1. Phong c¸ch ng«n ng÷ vµ c¸c thÓ lo¹i v¨n b¶n tiªu biÓuPCNN PCNN sinh ho¹t PCNNnghÖ thuËtThÓ lo¹i b¶n tiªu biÓu D¹ng nãi (®éc tho¹i, ®èi tho¹i)- D¹ng viÕt (nhËt kÝ, håi øc c¸ nh©n, th tõ.- D¹ng lêi nãi t¸i hiÖn (trong t¸c phÈm văn häc) Th¬ ca, hß vÌ,…-TruyÖn, tiÓu thuyÕt, kÝ,…- KÞch b¶n,… 1. Phong c¸ch ng«n ng÷ vµ c¸c thÓ lo¹i v¨n b¶n tiªu biÓuPCNN PCNNb¸o chÝ PCNNchÝnh luËnThÓ lo¹i b¶n tiªu biÓu ThÓ lo¹i chÝnh: B¶n tin, Phãng sù, TiÓu phÈm.- Ngoµi ra: th b¹n ®äc, pháng vÊn, qu¶ng c¸o, nh luËn thêi sù,… ¬ng lÜnh- Tuyªn bè.- Tuyªn ng«n, lêi kªu gäi, hiÖu triÖu.- C¸c bµi b×nh luËn, x· luËn.- C¸c b¸o c¸o, tham luËn, ph¸t biÓu trong c¸c héi th¶o, héi nghÞ chÝnh trÞ,… 1. Phong c¸ch ng«n ng÷ vµ c¸c thÓ lo¹i v¨n b¶n tiªu biÓuPCNN PCNNkhoa häc PCNNhµnh chÝnhThÓ lo¹i b¶n tiªu biÓu C¸c lo¹i b¶n khoa häc chuyªn s©u: chuyªn kh¶o, luËn ¸n, luËn n, tiÓu luËn, b¸o c¸o khoa häc,…- C¸c b¶n dïng ®Ó gi¶ng d¹y c¸c m«n khoa häc: gi¸o tr nh, gi¸o khoa, thiÕt kÕ bµi d¹y,…- C¸c văn b¶n phæ biÕn khoa häc: s¸ch phæ biÕn khoa häc kÜ thuËt, c¸c bµi b¸o, phª nh, ®iÓm s¸ch,… NghÞ ®Þnh, th«ng th«ng c¸o, chØ thÞ, quyÕt ®Þnh, ph¸p lÖnh, nghÞ quyÕt,… GiÊy chøng nhËn, b»ng, chøng chØ, giÊy khai sinh,… ¬n, b¶n khai, b¸o c¸o, biªn b¶n,… 2. §Æc tr ng c¬ b¶n cña c¸c phong c¸ch ng«n ng÷PCNN PCNNsinh ho¹t PCNNnghÖ thuËt PCNNb¸o chÝĐ Æc tr ng c¬ b¶n TÝnh cô thÓ- TÝnh c¶m xóc.- TÝnh c¸ thÓ TÝnh ìn îng.- TÝnh truyÒn c¶m.- TÝnh c¸ thÓ hãa. TÝnhth«ng tin thêi sù.- TÝnh ng¾n gän.- TÝnh sinh ®éng, hÊp dÉn. 2. §Æc tr ng c¬ b¶n cña c¸c phong c¸ch ng«n ng÷PCNN PCNNchÝnh luËn PCNNkhoa häc PCNNhµnh chÝnhĐ Æc tr ng c¬ b¶n TÝnh c«ng khai vÒ quan ®iÓm chÝnh trÞ.- TÝnh chÆt chÏ trong diÔn ®¹t vµ suy luËn.- TÝnh truyÒn c¶m, thuyÕt phôc. -TÝnhtrõu îng, kh¸i qu¸t.-TÝnh lÝ trÝ, l«gÝc.-TÝnh phi c¸ thÓ. TÝnh khu«n mÉu.- TÝnh minh x¸c.- TÝnh c«ng vô. 1. Bµi tËp 1: Hai phÇn v¨n b¶n ®Òu cã chung ®Ò tµi tr¨ng nh ng îc viÕt víi hai phong c¸ch ng«n ng÷ kh¸c nhau:+ PhÇn v¨n b¶n (a) îc viÕt theo phong c¸ch ng«n ng÷ khoa häc nªn ng«n ng÷ dïng thÓ hiÖn tÝnh trõu îng, kh¸i qu¸t, tÝnh lÝ trÝ, l«gÝc, tÝnh phi c¸ thÓ.+ PhÇn v¨n b¶n (b) îc viÕt theo phong c¸ch ng«n ng÷ nghÖ thuËt nªn ng«n ng÷ dïng thÓ hiÖn tÝnh h×nh îng, tÝnh truyÒn c¶m, tÝnh c¸ thÓ hãa.III. LuyÖn tËp