Tuần 25. Đọc thêm: Một người Hà Nội

Bµi so¹nNguyÔn kh¶iNhãm THPT Chuyªn H¹ Long THPT C« T« A. Môc tiªu cÇn ®¹t:Gióp HS: 1. C¶m nhËn îc vÎ ®Ñp vµ chiÒu s©u v¨n ho¸ cña ng êi Hµ Néi qua h×nh îng nh©n vËt bµ HiÒn.2. N¾m îc mét sè nÐt c¬ b¶n trong nghÖ thuËt v¨n xu«i cña NguyÔn Kh¶i: nghÖ thuËt x©y dùng nh©n vËt,c¸ch kÓ chuyÖn,giäng v¨n triÕt lÝ.B. Ph ¬ng tiÖn d¹y häc:1. SGK, SGK, SBT Ng÷ v¨n 122. Mét sè tµi liÖu tham kh¶o: thiÕt kÕ bµi gi¶ng…3. Mét sè tranh ¶nh minh ho¹ vÒ HN, ng êi HN, t¸c gi¶ NguyÔn Kh¶i.C. C¸ch thøc tiÕn hµnh:1. DÆn dß HS chuÈn bÞ kü ìng nhµ (®äc 2-3 lÇn t¸c phÈm, tr¶ lêi theo c©u hái SGK, lµm miÖng phÇn luyÖn tËp, chuÈn bÞ liÖu vÒ HN vµ ng êi HN, nh÷ng kiÕn c¶m nhËn vÒ ng êi HN…)2. Tæ chøc giê d¹y theo íng ph¸t huy tÝnh tÝch cùc chñ ®éng cña HS: ®äc diÔn c¶m, ®äc hiÓu, ph¸t vÊn, th¶o luËn, tr×nh bµy…) KiÓm tra bµi còSTT T¸c phÈm N¨m s.t¸c §Êt (Anh §øc) 19662 Rõng xµ nu (NguyÔn Trung Thµnh) 19653 Nh÷ng ®øa con trong gia ®×nh (NguyÔn Thi) 19644 Mét ng êi Hµ Néi (NguyÔn Kh¶i) 1990C©u 2: NhËn xÐt ng¾n: ba t¸c phÈm ®Çu cã ®iÓm g× chung vÒ thêi gian, néi dung s¸ng t¸c? Mét ng êi Hµ Néi cã g× kh¸c biÖt vÒ thêi gian vµ néi dung ph¶n ¸nh so víi ba t¸c phÈm trªn STT Ba t¸c phÈm Mét ng êi Hµ NéiTgian St¸c Trong thêi kú kh¸ng chiÕn chèng MÜ. Trong thêi kú ®Êt íc ®æi míi v¨n häc ®æi míi.Nd p/¸ VÒ cuéc ®.tranh chèng ®Õ quèc MÜ. VÒ con ng êi vµ cuéc sèng ®êi th êng.C©u 1: GhÐp nèi ®Ó cã th«ng tin ®óng vÒ t¸c phÈm vµ hoµn c¶nh s¸ng t¸c:Gîi tr¶ lêi 1964; 1965; 1966; 1990.Gîi tr¶ lêi: I. T×m hiÓu chung1. T¸c gi¶Dùa vµo SGK, h·y giíi thiÖu nh÷ng nÐt chÝnh vÒ cuéc ®êi vµ sù nghiÖp s¸ng t¸c v¨n ch ¬ng cña nhµ v¨n NguyÔn Kh¶i?NguyÔn Kh¶i (1930 2008), tªn khai sinh lµ NguyÔn M¹nh Kh¶i, sinh t¹i Hµ Néi, ®· tõng tham gia, rÌn luyÖn, tr ëng thµnh vµ b¾t ®Çu sù nghiÖp v¨n ch ¬ng trong qu©n ngò. Sù nghiÖp s¸ng t¸c cña NguyÔn Kh¶i chia giai ®o¹n:+ 1955 1978: quan t©m ®Õn vÊn ®Ò chÝnh trÞ, giäng v¨n chÝnh luËn. Tiªu chÝ ®¸nh gi¸ con ng êi lµ tiªu chÝ ®¹o ®øc vµ chÝnh trÞ.+ 1978 nay: quan t©m nhiÒu h¬n ®Õn sè phËn c¸ nh©n trong cuéc sèng ®êi th êng, giäng triÕt luËn. Tiªu chÝ ®¸nh gi¸ con ng êi îc më réng c¸c gãc ®é v¨n ho¸, lÞch sö vµ triÕt häc.+ Nh÷ng t¸c phÈm tiªu biÓu: SGK tr 72.- ¤ng ®· îc nhËn nhiÒu gi¶i th ëng: trong ®ã cã gi¶i th ëng Hå ChÝ Minh vÒ VHNT n¨m 2000, gi¶i th ëng ASEAN 2000. Ng êi gi÷a I. T×m hiÓu chung1. T¸c gi¶2. T¸c phÈm Mét ng êi Hµ Néi- S¸ng t¸c 1990, g¾n víi c«ng cuéc ®æi míi cña ®Êt íc, ®æi míi cña v¨n häc.- Rót tõ tËp Hµ Néi trong m¾t t«i XB 1995.II. ®äc hiÓu v¨n b¶n:1 Tãm t¾t:C¸c thêi ®o¹n N.vËt bµ HiÒn Mét ng êi Hµ Néi N.vËt t«i Ng êi kÓ chuyÖnTr íc 1955Hoµ b×nh lËp l¹i sau 1955Trong cuéc k/c chèng MÜSau ®¹i th¾ng m.xu©n 1975 2. Ph©n tÝch t¸c phÈm:Cã chó g× vÒ xuÊt xø vµ hoµn c¶nh s¸ng t¸c truyÖn Mét ng êi Hµ Néi §Þnh íng ph©n tÝch: Nh©n vËt trung t©m? Dùa vµo kÕt cÊu truyÖn: nh©n vËt îc x©y dùngtheo tr×nh tù nµo? Mèc chÝnh? Qua c¶m nhËn vµ lêi kÓ cña ai? Cã quan hÖthÕ nµo víi nh©n vËt chÝnh? Nh©n vËt bµ HiÒn Mét ng êi Hµ Néi Nh©n vËt t«i Ng êi kÓ chuyÖn2.1. Nh©n vËt bµ HiÒn qua sù kh¸m ph¸ cña nh©n vËt T«i:2.1. Nh©n vËt bµ HiÒn qua sù kh¸m ph¸ cña nh©n vËt T«i:Lai lÞch: ng êi gèc Hµ Néi, cã nhan s¾c, th«ng minh, gia ®×nh gia gi¸o, cã nÒn nÕp, yªu v¨n ch ¬ng. Ch¸u hä xa nh ng lµ ng êi g¾n bã vµ chøng kiÕn cuéc ®êi nh©n vËt bµ HiÒn.Trong kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p: vÉn sèng Hµ Néi. LÝ do ®¬n gi¶n v× kh«ng thÓ rêi xa Hµ Néi, kh«ng thÓ sinh c¬ lËp nghiÖp mét vïng ®Êt kh¸c T×nh yªu Hµ Néi, sù g¾n bã víi Hµ Néi. nghi ng¹i”. Trong kh«ng khÝ cña cuéc k/chiÕn chèng P, bµ vÉn l¹i HN. V× sao? Cho thÊy ®iÒu g× vÒ n/vËt bµ HiÒn? Chó g× vÒ lai lÞch cña bµ HiÒn?Th¸i ®é cña nh©n vËt T«i tr íc viÖc l¹i HN cña bµ HiÒn? a. Tr íc n¨m 1955:a. Tr íc n¨m 1955: Th¸i ®é tr íc thêi cuéc:- Tr íc c¸ch ng h« cña chång, con: g¾t, cau mÆt, thë dµi, quay ®ikh«ng b»ng lßng víi c¸ch b¾t ch íc ng«n ng÷ c¸ch m¹ng kh«ng ph¶i lèi NhËn xÐt :“vui h¬i nhiÒu vµ nãi còng h¬i nhiÒu, ph¶i nghÜ ®Õn lµm ¨n chø?” nhËn ra niÒm vui h¬i qu¸ møc vµ cã phÇn tho¶ m·n cña con ng êi sau chiÕn th¾ng TrÇm tÜnh, tõng tr¶i vµ tØnh t¸o. Nh©n vËt bµ HiÒn Mét ng êi Hµ Néi Nh©n vËt t«i Ng êi kÓ chuyÖnb. Hoµ b×nh lËp l¹i sau 1955:b. Hoµ b×nh lËp l¹i sau 1955:Th¸i ®é cña bµ HiÒn tr íc niÒm vui chiÕn th¾ng vµ c¸ch xö cña mäi ng êi xung quanh? Th¸i ®é tr íc thêi cuéc:TrÇm tÜnh, tõng tr¶i vµ tØnh t¸o. Nh©n vËt bµ HiÒn Mét ng êi Hµ Néi Nh©n vËt t«i Ng êi kÓ chuyÖnb. Hoµ b×nh lËp l¹i sau 1955:b. Hoµ b×nh lËp l¹i sau 1955:NÕp sèng:- N¬i ë, c¸i ¨n mÆc vÉn sang träng, kh¸c víi mäi ng êi- D¹y con: chó söa ch÷a c¸ch ngåi, c¸ch cÇm b¸t, cÇm ®òa, c¸ch móc canh vµ c¶ c¸ch nãi chuyÖn trong b÷a ¨n. Chóng mµy lµ ng êi Hµ Néi th× c¸ch ®i ®øng, nãi n¨ng ph¶i cã chuÈn, kh«ng îc sèng tuú tiÖn, bu«ng tuång”Gi÷ îc nÕp sinh ho¹t truyÒn thèng ®Ñp ®Ï cña mét gia ®×nh cã v¨n ho¸ Ph¸t hiÖn ra sù tõng tr¶i, lÞch l·m,b¶n lÜnh cña bµ HiÒn nh ng vÉn cßn nh÷ng b¨n kho¨n, nghi ng¹i, kh«ng tin cËy. NÕp sèng, nÕp sinh ho¹t cña bµ vµ gia ®×nh cã ®æi thay? Tr íc nh÷ng nÐt tÝnh c¸chÊy cña bµ HiÒn, nh©n vËtT«i bµy tá th¸i ®énh thÕ nµo? Nh©n vËt bµ HiÒn Mét ng êi Hµ Néi Nh©n vËt t«i Ng êi kÓ chuyÖnTh¸i ®é tr íc thêi cuécNÕp sèng:C¸ch qu¶n lÝ gia ®×nh, tÝnh to¸n lµm ¨n: ChuyÖn h«n nh©n, sinh con, tÝnh to¸n cho ¬ng lai cña con c¸i.B¸n mét ng«i nhµ hµng Bón Kh«ng ®ång cho chång mua m¸y in, thuª ng êi lµm. B¶n th©n më mét cöa hµng niÖm, tù tay lµm ra s¶n phÈm “hoa lµm rÊt ®Ñp, b¸n rÊt ®¾t”.Phª ph¸n thãi gia tr ëng cña ng êi ch¸u. B¶n lÜnh, thøc thêi, kh«n ngoan vµ s¾c s¶o Ph¸t hiÖn ra bµ HiÒn cã “®Çu ãc thùc tÕ”, “tÝnh to¸n tr íc c¶” vµ “lu«n lu«n tÝnh ®óng”, “®· tÝnh lµ lµm, ®· lµm lµ kh«ng ®Ó tíi nh÷ng lêi ®µm tiÕu cña thiªn h¹” Kh©m phôc b. Hoµ b×nh lËp l¹i sau 1955:b. Hoµ b×nh lËp l¹i sau 1955:C¸ch qu¶n lÝ gia ®×nh, tÝnh to¸n lµm ¨n? Nh©n vËt T«i ®· nhËn xÐt nh thÕ nµo vÒ nÐt tÝnh c¸ch nµy cña nh©n vËt bµ HiÒn?