Tuần 20. Nhân vật giao tiếp (1)

I- ¤n tËp 1- Ho¹t ®éng giao tiÕp :Ho¹t ®éng giao tiÕp lµ ho¹t ®éng trao ®æi th«ng tin cña con ng êi trong x· héi ,tiÕn hµnh chñ yÕu b»ng ph ¬ng tiÖn ng«n ng÷ ,nh»m thùc hiÖn môc ®Ých nhËn thøc .-Ho¹t ®éng giao tiÕp x¶y ra: ng êi nãi, ng êi nghe .-Nã tån t¹i d¹ng nãi C¸c nh©n tè trong ho¹t ®éng giao tiÕp.Nh©n vËtgiao tiÕp Néi dunggiao tiÕp Môc®ÝchgiaotiÕp Hoµnc¶nhgiao tiÕp Ph ¬ngPh ¬ngtiÖntiÖnvµvµc¸chc¸chthøcthøcgiaogiaotiÕptiÕp NhËn xÐt Ho¹t ®éng giao tiÕp x¶y ra ®ã lµ hai ng êi nãi víi nhau vÒ §µ L¹t Qua ®èi tho¹i ta thÊy; løa tuæi, së thÝch. Ho¹t ®éng giao tiÕp nµo còng cÇn ®¹t îc môc ®Ých giao tiÕp .VÝ dô:B¹n ®· ®Õn §µ L¹t ch a?§µ l¹t thËt tuyÖt chø T«i ®Õn råi.§µ L¹t thËt tuyÖt! II -LuyÖn tËp Bµi tËp 1: Bän chóng t«i ®Çu ãc ngu ®én ,nh ng d¸m th« thiÓn tr×nh lªn minh c«ng .” (NguyÔn Khoa Chiªm -Nam triÒu c«ng nghiÖp diÔn chÝ)-Thuéc h¹ nãi vÒ m×nh th× khiªm nh êng (®Çu ãc ngu ®én th« thiÓn)-Khi nãi vÒ chñ íng th× t«n kÝnh (tr×nh ,minh c«ng)C¸ch nãi nµy xuÊt ph¸t tõ ®Þa vÞ x· héi .-Häc sinh cÇn cã c¸ch nãi lÞch sù ,®óng c¸ch Trong cuéc sèng cã cÇn vËn dông c¸ch nãi nµy kh«ng v× sao? Lêi lÏ cña thuéc h¹ khi nãi víi chñ íng Bµi tËp Ph©n tÝch diÔn biÕn trong c¸ch nãi cña DÝt ®èi víi anh rÓ .-DÝt nh×n Tnó b»ng ®«i m¾t Êy rÊt l©u ,trong khi bèn n¨m ,®øa bÐ ,®øa nµo còng tranh chç ngåi gÇn chÞ DÝt. Råi chÞ hái Tnó, giäng h¬i l¹nh lïng:-§ång chÝ vÒ cã giÊy kh«ng? Tnó kh«ng hiÓu -GiÊy g×?-GiÊy cÊp trªn cho phÐp nghØ ®ã. Kh«ng cã giÊy ,trèn vÒ th× kh«ng îc Uû ban ph¶i b¾t th«i. Tnó êi å. Anh ®Þnh ®ïa ,b¶o nhí lµng qu¸ trèn vÒ th¨m lµng mét b÷a ,nh ng nh×n ®«i m¾t nghiªm kh¾c cña DÝt ,vµ nghe c¸i im lÆng chê ®îi xung quanh ,anh më tói ¸o ,lÊy mét m¶nh giÊy cho chÞ:-B¸o c¸o ®ång chÝ chÝnh trÞ viªn x· ®éi …DÝt cÇm tê giÊy, soi lªn ¸nh löa. Hµng chôc c¸i ®Çu chôm l¹i, mÊy ®øa bÐ l¾p b¾p ®¸nh vÇn. DÝt ®äc rÊt l©u, ®äc ®i ®äc l¹i ®Õn ba lÇn. Cô MÕt hái :-§óng chí? Nã cã giÊy phÐp chí ?DÝt tr¶ l¹i cho Tnó. B©y giê chÞ míi êi :-§óng råi, cã ch÷ kÝ cña ng êi chØ huy. Sao anh chØ vÒ cã mét ®ªm th«i?Råi chÞ tr¶ lêi: -Th«i còng îc.VÒ mét ®ªm cho lµng thÊy mÆt lµ îc råi. Bän em miÖng ®øa nµo còng nh¾c anh m·i “Rõng xµ nu”- NguyÔn Trung Thµnh) Nh©n vËt giao tiÕp cã quan hÖ nh thÕ nµo ?ChÞ DÝt chÝnh trÞ viªn x· ®éi Tnó bé ®éi vÒ th¨m lµng DÝt em vî TnóGiäng nãitr íc khi xem giÊy L¹nh lïng nghiªm kh¾cTrªn ¬ng vÞ cña c¸n bé ®Þa ph ¬ng Giäng nãi sau khi xem giÊy Th©n mËt t×nh c¶mTrµn ®Çy yªu th ¬ngQuan hÖ, vÞ thÕ, chi phèi ng«n ng÷ cña nh©n vËt giao tiÕp, gãp phÇn lµm næi bËt tÝnh c¸ch nh©n vËt.NX LuyÖn tËp vÒ c¸c nh©n vËt giao LuyÖn tËp vÒ c¸c nh©n vËt giao tiÕptiÕp Bµi tËp 3:Tho¸ng nh×n qua ,cô ®· hiÓu c¬ sù råi. Lµm lÝ tr ëng råi ch¸nh tæng, b©y giê l¹i ®Õn ît con cô lµm lÝ tr ëng, nh÷ng viÖc nh thÕ nµy cô kh«ng l¹ g×. Cô h·y qu¸t mÊy bµ vî ®ang chùc t©ng c«ng víi chång :-C¸c bµ ®i vµo nhµ; ®µn bµ chØ l«i th«i biÕt g×. Råi quay l¹i bän ng êi lµng ,cô dÞu giäng ®i mét chót:-C¶ c¸c «ng ,c¸c bµ n÷a,vÒ ®i th«i chø Cã viÖc g× mµ xóm l¹i nh thÕ nµy ?Kh«ng ai nãi g× ,ng êi ta l¶ng dÇn ®i. V× nÓ cô b¸ còng cã ,nh ng v× nghÜ ®Õn ,sù yªn æn cña m×nh còng cã ng êi nhµ quª vèn ghÐt l«i th«i .Ai d¹i g× mµ ®øng ra ®Êy,cã lµm sao hä triÖu ®i lµm chøng.sau cßn tr¬ l¹i ChÝ PhÌo vµ cha con cô b¸.b©y giê cô míi l¹i gÇn h¾n, khÏ lay mµ gäi :-Anh ChÝ ¬i! Sao anh l¹i lµm ra thÕ ?ChÝ phÌo lim dim m¾t, rªn lªn:-Tao chØ liÒu chÕt víi bè con nhµ mµy ®Êy th«i. Nh ng tao mµ chÕt th× cã th»ng s¹t nghiÖp mµ cßn rò tï ch biÕt chõng.Cô b¸ êi nh¹t, nh ng tiÕng êi gißn gi· l¾m ;ng êi ta b¶o cô h¬n ng êi còng bëi c¸i êi:-C¸i anh nµy nãi míi hay Ai lµm g× mµ anh ph¶i chÕt? §êi ng êi chø cã ph¶i con ngoÐ ®©u? L¹i say råi ph¶i kh«ng? Råi cô ®æi giäng th©n mËt hái?-VÒ bao giê thÕ Sao kh«ng vµo t«i ch¬i? §i vµo nhµ uèng íc. (ChÝ PhÌo- Nam Cao) §o¹n trÝch trªn cã nh÷ng nh©n vËt giao tiÕp nµo?B¸ KiÕn C¸c bµ vî D©n lµng ChÝ PhÌoC¸ch giao tiÕp cña cô B¸ Vî th× Cô qu¸t ®uæi vÒD©n lµng th× cô dÞu giäng b¶o ban ChÝ PhÌo thi cô tá ra th©n mËt Môc ®Ých cña cuéc giao tiÕp: B¸ kiÕn kh¼ng ®Þnh quyÒn uy cña m×nh tr íc thiªn h¹B¸ KiÕn ®· dËp t¾t ngän löa c¨m thï trong ChÝ.ChuÈn bÞ biÕn ChÝ thµnh tay saiQuan hÖ Ng êi chångNg êi ®øng ®Çu lµng x· Ng êi ®µn bµ íng vÒ phÝa §Èu, tù nhiªn ch¾p tay v¸i lia lÞa :-Con l¹y quÝ toµ…-Sao, sao?-Quý toµ b¾t téi con còng îc, ph¹t tï con còng îc, ®õng b¾t con bá nã…[…] §ang ngåi cói gôc xuèng, ng êi ®µn bµ bçng ngÈng lªn nh×n th¼ng vµo chóng t«i, lÇn ît tõng ng êi mét, víi vÎ mÆt ban ®Çu h¬i ng¬ ng¸c .- ChÞ c¶m ¬n c¸c chó! -Ng êi ®µn bµ ®ét nhiªn thèt lªn b»ng mét giäng khÈn thiÕt .-§©y lµ chÞ nãi thµnh thùc, chÞ c¶m ¬n c¸c chó. Lßng c¸c chó tèt, nh ng c¸c chó ®©u cã ph¶i lµ ng êi lµm ¨n …cho nªn c¸c chó ®©u cã hiÓu îc c¸i viÖc cña ng êi lµm ¨n lam lò khã nhäc …ChØ mÊy lêi mµo ®Çu Êy ng êi ®µn bµ mÊt hÕt c¸i vÎ ngoµi khóm nóm ,sî sÖt .§iÖu bé kh¸c ng«n ng÷ kh¸c.” (ChiÕc thuyÒn ngoµi xa NguyÔn Minh Ch©u) Bµi tËp 4: Ph©n tÝch ng«n ng÷ cña ng êi ®µn bµ. LuyÖn tËp vÒ c¸c nh©n vËt giao LuyÖn tËp vÒ c¸c nh©n vËt giao tiÕp.tiÕp.