Tuần 17. Đọc thêm: Thơ Hai-cư của Ba-sô

Baøi thuyeát trình vaên baûn:THÔ HAI-CÖ CUÛA BA-SOÂNgöôøi thöïc hieän: Vuõ Thaûo ViLeâ Chí VóThô hai-cö cuûa Ba-soâ Ñaát khaùch möôøi muøa söông Veà thaêm queâ ngoaûnh laïiEÂ-ñoâ laø coá höông...I/ Tìm hieåu chung 1. Taùc giaû 2. Taùc phaåmII/ Ñoïc-hieåu vaên baûn 1. Baøi 2. Baøi 3. Baøi 4. Baøi III/ Toång keátVaên baûnPhaàn 1: Tìm hieåu chung1. Tác giả: Ma-su-ô Ba-sô (1644-1694)o.Ông là nhà thơ hàng đầu của Nhật Bảno.Quê ông U-ê-nô (tỉnh Mi-ê). Năm 28 tuổi, ông chuyển đến Ê-đô (Tô-ki-ô ngày nay) sinh sống và làm thơ hai cư với bút hiệu Ba-sô (Ba Tiêu).o.Mười năm cuối đời, Ba-sô làm những cuộc du hành dài đi hầu khắp đất nước, vừa đi vừa viết du kí và sáng tác thơ. Ông đã trút hơi thở cuối cùng tại Ô-sa-ka.2. Tác phẩm:a) Thể loại: thơ hai-cưb) Nội dung:o)Thể hiện con người và vạn vật nằm trong mối quan hệ khăng khít với một cái nhìn nhất thể hóao)Những hiện tượng của tự nhiên như âm thanh, màu sắc, ánh sáng, mùi hương… đều có sự tương giáo và chuyển hóa lẫn nhau trong một quy luật lớn lao và bí ẩn của tự nhiêno)Cảm thức thẩm mĩ của hai-cư có những nét riêng, rất cao và rất tinh tế: đề cao cái Vắng lặng, Đơn sơ, huyền, Mềm mại và Nhẹ nhàng….c) Nghệ thuật: oHình thức: dòng với 17 âm tiết được cấu trúc theo thứ tự 5/7/5 âm tiết Mỗi bài thơ có tứ thơ ghi lại phong cảnh và vài sự việc trong thời điểm nhất định để xác định theo mùa qua quy luật sử dụng “quý ngữ” (từ chỉ mùa) để khơi gợi nên xúc cảm suy tưo Ngôn ngữ: không dùng nhiều tính từ và trạng từ. Thường chỉ dùng những nét chấm phá, gợi chứ không tả, chừa nhiều khoảng trống cho trí tưởng tượng của người đọcoNghệ thuật vườn cảnh, hoa đạo, trà đạo, hội họa, tiểu thuyết….Phaàn 2: Ñoïc-hieåu vaên baûn1 Baøi 1“ Đất khách mười mùa sương về thăm quê ngoảnh lại Ê-đô là cố hương.”o“ Mười mùa sương” Đất khách mười mùa sương”: sống Ê-đô khoảng 10 năm Ê-đô trở thành quê hương thứ hai của ôngo“ Ngoảng lại”: quay đầu lạio Về thăm quê ngoảnh lại Ê-đô là cố hương”Cái tình người, tình quê, tình đất khách Ba-sô nhớ Ê-đô như là nhớ quê hương của ônglà mười mùa thulà mười năm tín hiệu“ quý ngữ”2. Baøi 2“ Chim đỗ quyên hót kinh đô mà nhớ kinh đô.”o“ Chim đỗ quyên hót”: tiếng hót vào đầu hè Tiếng kêu tha thiếtSự thương tiếc thời gian; nỗi buồn và sự vô thườngBa-sô trở về kinh đô sau 20 năm nghe tiếng chim đỗ quyên mà nhớ về kinh đô Là một tín hiệu “quý ngữ”3. baøi 3“ Lệ trào nóng hổi tan trên tay tóc mẹ làn sương thu.”oHoàn cảnh: Ba-sô trở về nhà sau cuộc du hành tới Kan-sai thì hay tin mẹ mấtoHình ảnh: “sương thu” oNghĩa là:Nỗi xót xa đau đớn của nhà thơ khi tay cầm mớ tóc bạc của người mẹ đã khuất là một quý ngữ ”, là hình ảnh ẩn dụgiọt lệ như sươngmái tóc của mẹ bạc như sươngcuộc đời ngắn ngủi như làn sương4. baøi 6“ Từ bốn phương trời xa cánh hoa đào lả tả gợn sóng hồ Bi-oa.”oHình ảnh: hoa đào tượng trưng cho mùa xuân; hoa đào rụng làm mặt hồ lăn tăn gợn sóng oTriết lí thiền tông: sự tương giao của sinh vật, hiện tượng trong vũ trụ