Soạn bài lớp 8: Trong lòng mẹ

Soạn bài: Trong lòng mẹTRONG LÒNG MẸ(Trích hồi kí Những ngày thơ ấu Nguyên Hồng)I. KIẾN THỨC CƠ BẢN1. Về tác giả:- Nhà văn Nguyên Hồng (1918-1982) tên khai sinh là Nguyễn Nguyên Hồng, quê thànhphố Nam Định. Nguyên Hồng sống chủ yếu thành phố cảng Hải Phòng. Ông viết nhiềuthể loại truyện ngắn, tiểu thuyết, kí, thơ. Ông được nhà nước truy tặng giải thưởng HồChí Minh về văn học nghệ thuật năm 1996.Các tác phẩm chính của Nguyên Hồng: Bỉ vỏ (tiểu thuyết, 1938); Những ngày thơ ấu (hồikí, 1938); Trời xanh (tập thơ, 1960); Cửa biển (bộ tiểu thuyết tập: 1961, 1967, 1973,1976); Núi rừng Yên Thế (bộ tiểu thuyết lịch sử nhiều tập chưa viết xong); Bước đườngviết văn (hồi kí, 1970).2. Về tác phẩm:a) Thể loạiHồi kí còn gọi là hồi ức; một thể thuộc loại kí, nhằm ghi những sự việc thuộc quá khứ,qua sự nhớ lại. Hồi kí đòi hỏi phải hết sức tôn trọng tính chân thực của câu chuyện; sựviệc, số liệu, thời gian phải chính xác. Hồi kí gần với truyện, và nếu viết về những sựkiện tiêu biểu, những nhân vật tiêu biểu, hồi kí lại gần với sử. Hồi kí có thể là một câuchuyện mà tác giả là người được chứng kiến, hoặc vừa chứng kiến vừa tham dự, hoặcchính tác giả là nhân vật trung tâm. Người viết hồi kí lấy bản thân mình làm địa bànchính để nhớ lại sự việc đã qua (có thể kể lại cho một người khác ghi). Lời văn của hồi kícốt chính xác, trung thực, giàu suy nghĩ và cảm tưởng cá nhân.Nguyễn Xuân Nam(Từ điển văn học, tập một, NXB Khoa học xã hội, 1983)b) Xuất xứVăn bản Trong lòng mẹ được trích từ tập hồi kí Những ngày thơ ấu, kể về tuổi thơ cayđắng của chính tác giả. Cả một quãng đời cơ cực (mồ côi cha, không được sống với mẹmà phải sống với người cô độc ác) được tái hiện lại sinh động. Tình mẫu tử thiêng liêng,tình yêu tha thiết đối với mẹ đã giúp chú bé vượt qua giọng lưỡi xúc xiểm độc ác củangười cô cùng với những dư luận không mấy tốt đẹp về người mẹ tội nghiệp. Đoạn tảcảnh đoàn tụ giữa hai mẹ con là một đoạn văn thấm đẫm tình cảm và thể hiện sâu sắc tinhthần nhân đạo.2. Giá trị nghệ thuật và nội dung:a) Thái độ cười hỏi của bà cô thể hiện trong truyện đã cố tình khoét sâu hố ngăn cáchgiữa mẹ và con, làm cho cậu bé Hồng rất xót xa cho hoàn cảnh của mẹ. Mặc dầu bé Hồngđã phát khóc, nước mắt ròng ròng nhưng bà cô vẫn tươi cười kể chuyện, cố làm cho béđau khổ, giận dỗi mẹ. Có thể nói bà cô là người có đồ muốn bé Hồng xa lánh, khinhDoc24.vnmiệt mẹ mình. Bé Hồng đã nhận ra vẻ rất kịch của bà cô, đằng sau cái vẻ quan tâm là mộtý đồ xấu.b) Bé Hồng không những không bị những lời thâm hiểm của bà cô làm nhu nhược màcàng biết hoàn cảnh của mẹ, Hồng càng thương mẹ hơn. Biểu hiện rõ nhất là chú bé cốkìm nén tình cảm nhưng “nước mắt ròng ròng rớt xuống hai bên mép rồi chan hoà đầmđìa cằm và cổ”. Cậu bé vẫn tin tưởng, kính yêu mẹ. Đặc biệt là Hồng chỉ thoáng thấybóng mẹ, đã nhận ra và líu ríu chạy theo. Khi trong lòng mẹ, Hồng đã thật sự sungsướng, thực sự được sống trong tình mẫu tử, đến mức cả tai, và bỗng nhiên quên hếtnhững lời dèm pha độc địa của bà cô.c) Giọng văn của Nguyên Hồng giàu chất trữ tình, bởi: Trước hết, tình huỗng đặt ra trong câu chuyện dễ làm cho người con oán trách mẹ mình,nhưng tình cảm của người con đây không hề một chút mảy may thay đổi; ngược lại,vẫn tràn đầy niềm yêu thương, tin tưởng và còn có mơ ước phá tan mọi cổ tục để cho mẹkhông bị đau khổ.- Dòng cảm xúc của nhân vật được thể hiện mãnh liệt qua những chi tiết miêu tả cảmđộng nghẹn ngào. Sự căm giận, sự xót thương, sự đau khổ và niềm hạnh phúc dường nhưđều đỉnh điểm của tâm trạng.- Cách thể hiện thông qua kết cấu lớp lang, hình ảnh so sánh gây ấn tượng mạnh, giàu sứcgợi cảm. Lời văn dạt dào tình cảm.II. RÈN LUYỆN KĨ NĂNG1. Tóm tắt:Đoạn trích được bố cục theo mạch tự truyện của nhân vật "tôi". Gần đến ngày giỗ cha,người mẹ đi tha phương cầu thực Thanh Hoá vẫn chưa về. Người cô cứ xoáy vào cậubé Hồng những lời cay độc. Rồi mẹ cậu bé cũng về thật. Cậu nghẹn ngào sung sướng lănvào lòng mẹ và cảm nhận hạnh phúc của tình mẫu tử.2. Cách đọc:Đoạn trích có hai nội dung chính (cuộc tranh cãi với bà cô và cảnh mẹ con gặp gỡ) cầnbám sát diễn biến sự việc để sử dụng giọng điệu sao cho phù hợp:- Cuộc tranh cãi với bà cô: giọng bà cô là giọng chì chiết, đay nghiến, châm chọc, cốgắng hạ uy tín của người mẹ trong lòng đa con. Ngược lại, giọng chú bé Hồng vừa yếuđuối vừa cứng cỏi, sự tự hào về người mẹ xen lẫn cảm xúc đau đớn khi thấy mẹ bị xúcphạm...- Cảnh mẹ con gặp gỡ: đây là trọng tâm của văn bản, cần đọc diễn cảm, thể hiện được nỗixúc động vô bờ bến của chú bé khi gặp mẹ (bước ríu cả chân, nũng nịu nép vào ngườimẹ, khao khát được bé lại để được âu yếm, vỗ về...).Doc24.vnTrên đây chỉ là phần trích dẫn 10 trang đầu của tài liệu và có thế hiển thị lỗi font, bạn muốn xem đầyđủ tài liệu gốc thì ấn vào nút Tải về phía dưới.