Nhân vật Thúy Kiều trên bước đường tu hành

Nhân vật Thúy Kiều trên bước đường tu hành  PHAN THỊ THANH THỦY Trong hai tac phâm Truyên Kiêu va Kim Vân Kiêu truyên, cach xây dưng nhân vât Thuy Kiêu ơ phương diên tu hanh co nhưng net trai ngươc nhau. Môi nang Kiêu co môt cach tu luyên riêng, nhưng cuôi cung ca hai đêu bươc ra khoi cưa chua. Muôn biêt sư khac nhau đo, ta phai so sanh điêu kiên tu hanh va con đương nhân thưc vê Phât giao cua nhân vât Thuy Kiêu ơ hai tac phâm như thê nao. Muôn biêt tai sao chung môt kêt thuc, ta phai tim cach giai ma y đô xây dưng nhân vât cua môi tac gia. Phân môt: So sanh nhân vật Thúy Kiều ở phương diên tu hành trong hai tac phâm I. Điêu kiên tu hanh 1. Quan Âm các Trong Kim Vân Kiêu truyên, Thanh Tâm Tai Nhân đê cho canh quan Quan Âm cac xuât hiên dươi goc nhin cua chinh nhân vât:Thuy Kiêu trông ngăm bôn bê, thây đây la môt khu vươn đep, co hoa bôn mua, canh vât như xuân, kê theo bên trên lâu thây thơ môt pho tương Quan Âm đai si. Sau khi hoan tât cac thu tuc nghi lê, Hoan Thư dăn thi nư: Viêt kinh không phai la viêc tâm thương, các con phai ân cân phuc dich. Nêu co chut gi không chu đáo, ta hoi đươc, nhât đinh se phat năng. Trong Truyên Kiêu, Quan Âm cac hiên ra tư điêm nhin cua Hoan Thư: Săn Quan Âm các vươn ta Co cây trăm thươc, co hoa bôn mua Co cô thu, co sơn hô Cho nang ra đo giư chua chep kinh. Viêc tu hanh cua Kiêu đươc Hoan Thư căt cư ngươi chăm soc chu đao: Sơm khuya săm đu dâu đen, Xuân, Thu, căt săn hai tên hương tra. 2. Chiêu Ân am Trong Kim Vân Kiêu truyên, Thanh Tâm Tai Nhân kê viêc Thuy Kiêu ơ lai Chiêu Ân am do sư đông y cua Giac Duyên. Sau mây ngay, nhân khi noi chuyên, đươc sư trương nhân lam đao hưu, Thuy Kiêu nghe noi liên tương kê tưu kê, bái nhân ngay Giác Duyên lam đao huynh. Hai ngươi rât la y hơp tâm đâu. Trong Truyên Kiêu, Nguyên Du kê viêc Kiêu đươc Giac Duyên đon tiêp niêm nơ: Xăm xăm go mái cưa ngoai, Tru tri nghe tiêng, rươc mơi vao trong. Thây mau ăn măc nâu sông, Giác Duyên sư trương long lanh liên thương. 3. Thao am Kim Vân Kiêu truyênkê, Kiêu du đươc cưu vân lo Đôc phu do tim. Biêt thê, Giác Duyên noi: “Em chơ lo! Chi đa dưng săn môt am ơ bên sông đê lam nơi cho em dâu minh”. Ben bao nha chai nhân luc đêm tôi cheo thuyên vê trươc am, rôi dăt Thuy Kiêu vao đo ân náu, không đê môt ngươi nao đươc biêt. Con ơ Truyên Kiêu, môi trương tu luyên đươc Nguyên Du diên ta: Thây nhau mưng rơ trăm bê, Don thuyên mơi rươc nang vê thao lư. Môt nha chung cha sơm trưa, Gio trăng mát măt, muôi dưa chay long. Bôn bê bát ngát xa trông, Triêu dâng hôm sơm, mây lông trươc sau. So sanh ba đia điêm tu hanh cua Kiêu ơ Quan Âm cac, Chiêu Ân am, Thao am, ta thây Nguyên Du va Thanh Tâm Tai Nhân đêu xây dưng môi trương tu luyên tương tư nhau. Nhưng môi trương ây đêu phu hơp, thuân lơi cho viêc tu hanh nhăm gôt rưa nghiêp chương. Vê khach quan la thê, nhưng tu luyên đươc như thê nao la thuôc vê yêu tô chu quan cua nhân vât Thuy Kiêu. II. Con đương nhân thưc 1. Tu ơ Quan Âm các Trong Kim Vân Kiêu truyên, Thanh Tâm Tai Nhân kê khi Thuc Sinh vê Lâm Tri thăm Hoan Thư, nang đa đôt hương khân khưa, miêng đoc mây câu chu câu trơi: Tương tư muôn gat lai cang sâu Suôt ngay long âu sâu Xa nhau mây tháng đau thương Biêt đên bao giơ mơi găp nhau Lâm râm khân vái thiên đinh Xin run rui cho chang mau chong hôi trinh Nôi lơi nguyên ươc ba sinh. Tac gia đa xây dưng nhân vât Thuy Kiêu tư chô tin mênh trơi (câu trơi,vái thiên đinh) theo quan niêm cua Nho giao, nhưng đên Quan Âm cac, nang lai như ngươi am hiêu vê Phât giao: Thuy Kiêu thơ dai, noi môt minh: “Tư nay thê la bi giam long rôi đây. Ngươi xưa lây chô nha giam lam nơi ơ tôt, biêt đâu trong bê ghen tuông lai không mơ đươc môt cưa Phât rông lơn? Hay la kiêp trươc tôi nghiêp sâu năng nên nhiêu tâng oan trái cư theo mai không thôi? Giơ đây chinh la luc ta phai môt da kiên thanh, chep kinh lê Phât đê lam tiêu tan nơ cu”. Tư đo Thuy Kiêu an tâm sao chep kinh quyên ơ trên lâu. Qua cach thê hiên nay, ta thây Kiêu bươc vao con đương tu hanh rât đơn gian. Tai đây, nang co y thưc trong viêc xac đinh muc tiêu tu luyên cua minh. Nang không hê bât ngơ khi vao Quan Âm cac, cung không la lâm khi đên vơi kinh sach. Thanh Tâm Tai Nhân đa xây dưng môt nang Kiêu ngay buôi đâu đa coi Quan Âm cac la môi trương giup minh tu luyên đê gôt rưa nghiêp chương. Truyên Kiêukhac Kim Vân Kiêu truyên ơ chô, khi vao Quan Âm cac, Kiêu lai không hê coi đo la chô dưa tinh thân. Điêu nay thuôc vê y thưc chu quan cua nang. Bơi thê, nhưng biêu hiên khi Thuy Kiêu băt đâu vao con đương tu hanh đươc tac gia thê hiên băng ngôn ngư đây sư hoai nghi: Nang tư lánh got vươn hoa, Dương gân rưng tia, dương xa bui hông. Nhân duyên đâu lai con mong, Khoi điêu then phân tui hông thi thôi! Phât tiên tham lâp, sâu vui, Ngay pho thu tư, đêm nôi tâm hương. Tư nhưng câu thơ trên, ta thây nhân vât Thuy Kiêu đa bươc vao cưa Phât, nhưng nang chưa thưc sư co y thưc tu hanh. Vây nên Cái cách “xin nhơ cưa không” cua Kiêu thưc chât chi la môt giai pháp đê nang thoát ra khoi nha Hoan Thư chư đâu phai nang coi đo la nơi tu tâm đê gôt rưa nghiêp chương(http://www.vanhoanghean.com.vn/chuyen-muc-goc-nhin-van-hoa/nhung-goc-nhin-van-hoa/subien-doi-ngon-ngu-tran-thuat-cua-nguyen-du-khi-mieu-ta-thuy-kieu-o-cac-khong-gian-khac-nhau ) . Như thê, vê thai đô tu hanh cua Kiêu tai Quan Âm cac, Nguyên Du va Thanh Tâm Tai Nhân đa co cach xây dưng hoan toan khac nhau. Nang Kiêu cua Thanh Tâm Tai Nhân coi Quan Âm cac la điêu kiên thuân lơi giup nang tu luyên, con nang Kiêu cua Nguyên Du lai coi nơi nay chi đê nang lánh got. Đên đây chăc ngươi đoc ngơ răng nang Kiêu cua Thanh Tâm Tai Nhân se thăng tiên trên con đương tu hanh, con nang Kiêu cua Nguyên Du dê xa rơi nghiêp tu. Nao ngơ chi môt thư thach nho, khi Thuc Sinh xuât hiên thi nang Kiêu cua Nguyên Du va Thanh Tâm Tai Nhân đêu đa thê hiên sư triu niu trân tuc môt cach dê dang. Nêu như nang Kiêu cua Nguyên Du chi coi viêc tu hanh la tam bơ nên không vươt qua cam dô thi đa đanh, đăng nay nang Kiêu cua Thanh Tâm Tai Nhân, ngươi đa tưng xac đinh muc tiêu viêc tu hanh rât ro rang, vây ma vân không vươt qua, ây mơi la điêu đang noi. Tinh tiêt truyên nay gơi mơ cho ta hương tim hiêu dung y cua cac tac gia khi xây dưng sư phat triên cua côt truyên theo nhưng cach riêng. 2. Tu ơ Chiêu Ân am Trong Kim Vân Kiêu truyên, hoat đông cua Thuy Kiêu tai Chiêu Ân am chi đươc tac gia đê câp đên ơ khia canh: Môt hôm, hai ngươi lên gác Ngoc Hoang, Thuy Kiêu ngăm trông phong canh, cao hưng vinh môt bai thơ […]. Lai môt đêm, Giác Duyên cung Thuy Kiêu, Triêu Không va Bât Ha, bôn ngươi ngôi trên câu Thăng Tiên cung nhau uông rươu. Theo đê nghi cua Giac Duyên, Thuy Kiêu lam thơ, rôi đo, moi ngươi tro chuyên chen tac chen thu mai đên trông năm canh mơi tan cuôc. Ơ đây, Thanh Tâm Tai Nhân xây dưng hinh anh Kiêu coi viêc tu hanh như giai tri, cung đao hưu chu trong vao uông rươu, lam thơ. Tai sao ơ môt môi trương tu hanh như thê ma tac gia không hê danh cho nang môt chư nao hương vao viêc kinh sach? Co le Thanh Tâm Tai Nhân đang xây dưng hinh anh Thuy Kiêu theo chiêu hương giam dân mưc đô tu hanh. Ơ Truyên Kiêu, viêc tu hanh cua Thuy Kiêu đươc Nguyên Du diên ta: Kê kinh câu cu thuôc long, Hương đen viêc cu, trai phong quen tay. Sơm khuya lá bôi, phươn mây, Ngon đen khêu nguyêt, tiêng chay nên sương. Tai Chiêu Ân am, sư chuyên tâm cua Kiêu đat đên mưc Kê kinh câu cu thuôc long, bât châp thơi gian sơm khuya đê hương vao nghiêp tu. Nguyên Du đa xây dưng nhân vât Thuy Kiêu theo chiêu hương phat triên hơn so vơi khi tu ơ Quan Âm cac. Tim hiêu qua trinh hoat đông cua Kiêu ơ Chiêu Ân am, ta nhân thây trong hai tac phâm đa he mơ vê cach xây dưng nhân vât trên bươc đương tu hanh mang tinh nghich li. 3. Tu ơ Thao am Ơ Kim Vân Kiêu truyên, tac gia không hê đa đông đên viêc tu luyên cua Thuy Kiêu. Truyên chi kê đơn thuân viêc Giac Duyên cưu, rôi sau đo giup Kiêu ân nau, phong khi Đôc phu do tim. Vây nên khi găp gia đinh ơ Thao am, ho chu y đưa Kiêu vê, nang tra lơi: chi nên hâu sư huynh ơ đây tu hanh la đu; con Giac Duyên tra lơi: Em noi thê la sai mât rôi. Em mang đao phuc chi la tong quyên ma thôi. Như thê, ơ goc nhin cua sư trương Giac Duyên, Kiêu đâu phai la ngươi tu hanh đung nghia. Nhưng vơi Truyên Kiêu, Nguyên Du lai xây dưng hinh anh Thuy Kiêu trong tư cach la ngươi tu hanh. Nang đa tu đươc Nan xưa trut sach lau lau, co nghia la nghiêp chương cua ban thân đươc gôt rưa. Doi theo nhân vât Thuy Kiêu ơ cac không gian tu hanh, ta thây Nguyên Du va Thanh Tâm Tai Nhân co cach xây dưng môi trương tương tư, nhưng viêc triên khai hoat đông cua nhân vât lai theo chiêu hương trai ngươc nhau. Ơ Kim Vân Kiêu truyên, Thanh Tâm Tai Nhân đa xây dưng nhân vât Thuy Kiêu tư chô ban đâu co y thưc coi viêc tu luyên la điêu cân thiêt đê tiêu tan nghiêp chương, nhưng kêt thuc ơ Thao am chi la tong quyên, không con dâu hiêu cua ngươi đi tu. Điêu nay chưng to răng Thanh Tâm Tai Nhân không chu trong trong viêc xây dưng kiêu nhân vât hương vê viêc tu hanh. Con ơ Truyên Kiêu, Nguyên Du đa xây dưng nhân vât Thuy Kiêu tư luc ơ Quan Âm Cac đang coi viêc tu hanh chi đơn thuân vê hinh thưc, nhưng sang Chiêu Ân am nang đa chuyên tâm vao viêc tu luyên, va đên Thao am thi đa trong vai ngươi tu hanh thưc sư ôn đinh nghiêp tu cua minh. Như thê, trên bươc đương tu cua Kiêu, ta không thê phu nhân sư phat triên nhân thưc vê Phât phap cua nang. Viêc tu hanh cua Thuy Kiêu đươc Nguyên Du coi la con đương nhân thưc, thuôc vê ban chât chư không phai đơn thuân hinh thưc. Vây nên khi găp gia đinh, Vương ông co y đinh đon Kiêu vê, nang đa bay to thai đô quyêt liêt: Nang răng: “Chut phân hoa rơi, Nưa đơi nêm trai moi mui đăng cay, Tinh răng măt nươc, chân mây, Long nao con tương co ray nưa không? Đươc ray tái thê tương phung, Khát khao đa thoa tâm long lâu nay! Đa đem minh bo am mây, Tuôi nay gưi vơi co cây cung vưa Mui thiên đa ben muôi dưa, Mau thiên ăn măc đa ưa nâu sông. Sư đơi đa tăt lưa long, Con chen vao chôn bui hông lam chi! Dơ dang nao co hay gi? Đa tu, tu trot, qua thi, thi thôi! Trung sinh ân năng biên trơi, Long nao nơ dưt nghia ngươi ra đi”. Giơ đây, trong vai ngươi tu hanh, Kiêu đa bôc lô quan điêm rât ro rang. Thư nhât, găp lai gia đinh, vơi nang, Đươc ray tái thê tương phung/Khát khao đa thoa tâm long lâu nay!. Đo chinh la hanh phuc nang mong muôn. Thư hai, tư y thưc cua minh, Kiêu quyêt đinh theo đuôi nghiêp tu Sư đơi đa tăt lưa long/ Con chen vao chôn bui hông lam chi!/Dơ dang nao co hay gi?/Đa tu, tu trot, qua thi, thi thôi!. Thư ba, nơi Thao am năng ân nghia, bơi Giac Duyên đa tai sinh cuôc đơi nang. Như thê, ranh giơi giưa tu hanh va trân tuc đa đươc nang nhân thưc rât ro rêt. Tim hiêu con đương nhân thưc vê Phât giao cua nhân vât Thuy Kiêu trong hai tac phâm, ta thây Thanh Tâm Tai Nhân va Nguyên Du co cach xây dưng đây nghich li, vây tai sao đêu chung môt kêt thuc? Trong khi chuyên nang Kiêu cua Thanh Tâm Tai Nhân bươc ra đơi thương tư Thao am chăng khiên ta ngac nhiên, thi viêc lam tương tư cua nang Kiêu trong tac phâm cua Nguyên Du lai khiên ta thăc măc: đa co y thưc tu luyên nhăm gôt rưa nghiêp chương, tơi mưc Nan xưa trut sach lau lau, vây sao trong phut chôc nang dê dang buông bo như thê? Co thê noi, chư hiêu la li do căn ban khiên nang rơi Thao am. Du răng trong thâm tâm Kiêu muôn ơ lai Thao am, nhưng điêu khiên nang phai lam trai y nguyên cua minh la lơi day Tinh kia, hiêu no ai đên cho đây cua cha. Như thê cung co nghia Kiêu phai lam tron bôn phân vê chư tinh, chư hiêu. Thiêt nghi, chư tinh thi co thê chanh long, bơi xet cho cung nang đang “nơ” Kim Trong. Nhưng vê chư hiêu, chăng phai nang đa đem thân minh ra ban đê cưu cha rôi hay sao? Giơ đây, chư hiêu lai môt lân nưa thư thach nang. Trong Truyên Kiêu, Nguyên Du đa rât nhât quan khi xây dưng nhân vât Thuy Kiêu trong viêc thê hiên chư hiêu. Ca chăng đương lưu lac, chư hiêu luôn quăn thăt trong tâm can nang .Tư nhưng thông kê sau đây, ta co cơ sơ đê khăng đinh, trong moi canh ngô cuôc sông, Kiêu luôn đau đau môt tinh yêu thương danh cho cac đâng sinh thanh. Lân thư nhât Bươc chân bât trăc đâu tiêntheo Ma Giam Sinh, nêm trai cay đăngcuôc đơi, nhưng muôn chêt đi cho khoi tui nhuc, vây ma nang vân phai cô ma sông: Nôi riêng tâm ta tuôn mưa, Phân căm nôi khách, phân dơ nôi minh: “Tuông chi la giông hôi tanh, Thân nghin vang đê ô danh má hông! Thôi con chi nưa ma mong, Đơi ngươi thôi thê la xong môt đơi!” Giân duyên, tui phân bơi bơi, Câm dao, nang đa toan bai quyên sinh. Nghi đi, nghi lai môt minh: “Môt minh thi chơ, hai tinh thi sao? Sau du sinh sư thê nao, Truy nguyên, chăng keo luy vao song thân…”. Luc nay, vê li, Ma Giam sinh đang co đươc cai quyên lam chông, bơi y đa bo tiên ra mua Kiêu lam vơ le. Bây giơ, nêu nang tinh bai quyên sinh thi se bi coi la pha “hơp đông”, va như thê viêc chuôc cha se không thanh, cuôi cung moi cô găng bao đap nhăm tron chư hiêu trơ thanh công côc. Bê tăc, đau đơn vê tinh thân va thê xac nhưng Kiêu chăng thê giai quyêt theo cach quyên sinh. Thân minh chăng hê tiêc, cai lo hiên tai cua Kiêu la Truy nguyên, chăng keo luy vao song thân. Đo chinh la chư hiêu đâu tiên trên bươc đương lưu lac Kiêu danh cho cha me. Lân thư hai Con chưa ra khoi quê nha, luc Vương ông mơ tiêc tiên hanh đưa theo, cung me trong phong tro, Kiêu day dưt: Hô sinh ra phân thơ đao, Công cha, nghia me kiêp nao tra xong? Ban minh đê cưu cha rôi, vây nhưng trong suy nghi cua nang, nơ sinh thanh vân chưa tra hêt, đao lam con vân con thiêu khuyêt. Long Kiêu đang day dưt bơi không con cơ hôi phung dương me cha. Chư hiêu cua Kiêu đôi vơi song thânngâm ra thât sâu săc. Lân thư ba Tai lâu Ngưng Bich, nơi nang bi giam long va gai bây, giưa mông lung hiu quanh chưa biêt cuôc đơi se trôi nôi thê nao, Kiêu luôn nghi đên cha me băng nôi nhơ dăn văt: Xot ngươi tưa cưa hôm mai, Quat nông âp lanh nhưng ai đo giơ? Sân Lai cách mây năng mưa, Co khi gôc tư đa vưa ngươi ôm. Giưa xa xôi cach trơ, hinh dung cha me nga bong chiêu ta, Kiêu không khoi xot thương. Ban thân đơn đôc, chông chênh trên môi bươc đương, vây ma nang vân lo nghi đên cha me đang thiêu ban tay chăm soc cua minh. Nêu thâu to nhưng tâm sư ây cua nang, hăn se cha me nang se rât âm long. Lân thư tư Khi vao lâu xanh lân thư nhât, du không chông choi đươc hoan canh, trong bât lưc, đơn đau, chư hiêu Kiêu danh cho cha me vân tron đây: Thơ ơ gio truc mưa mai, Ngân ngơ trăm nôi, giui mai môt thân. Ôm long đoi đoan xa gân, Chăng vo ma rôi, chăng dân ma đau! Nhơ ơn chin chư cao sâu, Môt ngay môt nga bong dâu ta ta. Dăm ngan nươc thăm non xa Nghi đâu thân phân con ra thê nay! Sân hoe đôi chut thơ ngây, Trân cam ai ke đơ thay viêc minh? Vơi Kiêu, du đa hy sinh cho cha me hêt thay nhưng gi co thê, nhưng trong thâm tâm, rât nhiêu lân nang đa coi viêc phung dương cha me đang môt phân trach nhiêm thuôc vê minh. Lân thư năm Khi Tư Hai chia tay Kiêu ra đi, vo vo chơ đơi theo thơi gian, ngoai tinh cam danh cho chông, nang khôn nguôitrăn trơ vê song thân. Giưa Đêm thâu đăng đăng nhăt cai then mây, nang nghi đên cha me trong xot xa: Xot thay huyên côi, xuân gia Tâm long thương nhơ biêt la co nguôi? Chôc đa mươi mây năm trơi, Con ra khi đa da môi toc sương! Kiêu thôn thưc khi nghi răng trong khoang thơi gian mươi mây năm trơi đăng đăng đo, cha me ngay cang heo hăt phân do nhơ thương, lo lăng cho con, phân do thiêu ban tay chăm soc, phung dương cua chinh nang. Lân thư sáu Chư hiêu cua Kiêu đa đươc tac gia thê hiên ơ nhiêu hoan canh. Trong tôt cung sung sương, chư hiêu cua nang đươc tac gia thê hiên ơ môt phương diên khac. Đo la khi khuyên Tư Hai đâu hang, Kiêu bôc lô muc đich rât ro rang : Công tư ven ca hai bê, Dân da rôi se liêu vê cô hương. Cung ngôi mênh phu đương đương, Nơ nang may măt, rơ rang me cha. Trên vi nươc, dươi vi nha, Môt la đăc hiêu, hai la đăc trung. Trai qua môt chăng đương gian nan, Nghi minh măt nươc, cánh beo nên giơ la luc Kiêu tinh toan thiêt hơn. Viêc công, viêc tư đa đươc nang đan xen trong sư hai hoa, cân băng Môt la đăc hiêu/hai la đăc trung. Cach nghi nay, du ơ mătnao đo con thiên cân va se gây nên hâu hoa kho lương, nhưng đa chưng to ơ goc đô nao chư hiêu cung đươc Kiêu đăt lên trên hêt. Lân thư bay Lân nay, viêc thê hiên chư hiêu cua Kiêu đươc tac gia đê ơ goc nhin khach quan nhât, đo la qua lơi kê cua Giac Duyên: Phât tiên ngay bac lân la, Đăm đăm nang cung nhơ nha khôn khuây… Mươi lăm năm lưu lac, tư ngay đâu ra đi đên điêm dưng chân cuôi cung nơi Thao am, chưa luc nao nang nguôi nghi vê cha me. Vi cha, Kiêu quyêt đinh ban minh, vây nhưng du tân cung đau khô, chưa bao giơ nang ân hân. Vi chưhiêu sâu năngđên mưc ây, nên nơi Thaoam, khi Vương ông nhăc tơino, nang săn sang rơi nghiêp tu trơ vê nha. Nhin nhân tac phâm ơ toan cuc cua no, ta thây Nguyên Du đa xây dưng hinh anh môt nang Kiêu tron ven vê chư hiêu. Trân qui biêt bao tâm long hiêu thao cua Thuy Kiêu!Chư hiêu nang đa đên mưc ây, vây ma Vương ông – ngươi lam cha vân chưa thê nao đo hêt hay sao? Trươc lơi khoc than cua Kiêu Tư con lưu lac quê ngươi/Beo trôi song vô, chôc mươi lăm năm!, le nao Vương ông không đông long xot xa vê sư minh đâu đuôi cua đưa con gai đa vi gia đinh ma châp nhân bao nôi đơn đau, nhuc nha? Giơ đây, vơi mong muôn chinh đang cua Kiêu la hanh thông nghiêp tu va đên đap ân nghia vơi ngươi đa cho nang cơ hôi tai sinh giưa cuôc đơi ma sao Vương ông lai đưa ra cai li lam cha đê nang kho bê lưa chon? Ai đên cho đây?. Vi cha, mươi lăm năm Kiêu sông trong bi kich, không biêt trươc sông chêt thê nao, ơ moi canh ngô eo le cuôc sông vân luôn đau đau nôi niêm vê cha me, thê vân chưa đu đên đap chư hiêu cho cha hay sao ma giơ Vương ông con đoi hoi? Phai noi răng Vương ông la ngươi cha qua ich ki. Con vê phia Kiêu, vôn sâu năng vê chư hiêu - theo cach nghi cua minh, vi thê nang đa đông long trươc lơi day bao - như môt sư rang buôc cua Vương ông. Xet vê chư tâm cua ngươi con, hoan canh cua cha me, viêc Kiêu trơ vê la hoan toan hơp le. Vân biêt Kiêu rơi thao am vi chư hiêu, đo la li do đang đươc cam thông, dâu vây ta vân tiêc cho cach xư li tinh huông cua nang. Cư cho răng viêc Kiêu trơ vê la đung đao hiêu, nhưng sao nang không nghi đên cha me tuôi gia con co Vương Quan va Thuy Vân, đê nang ơ lai tiêp tuc nghiêp tu con trau minh va lam viêc co ich cho đơi? Quay lai mươi lăm năm, chư hiêu đâu tiên cua Kiêu la ban minh cưu cha. Đo la kêt qua sư lưa chon khi nang chưa trai qua biên cô cuôc sông, đang mơi ơ tuôi câp kê bôt phat. Nhưng bây giơ đa trai qua mươi lăm năm vât lôn, tuôi đơi gâp đôi, hơn nưa lai ba lân đên chôn cưa Phât, lau lau kinh sach, sao nang vân giai quyêt chư hiêu theo cach ây? Cai ich ki cua Vương ông, xet măt đơi thương vân không đang trach, bơi ông chi đang trong ngương mơi biêt câu (Phai điêu câu Phât, câu Tiên) chư đâu đa hoc hoi kinh sach đê hiêu vê Phât phap. Con Kiêu, đa ba lân nang bươc vao cưa Phât, cung đa tu đên mưc Nan xưa trut sach lau lau, ây vây ma li tri vân không thăng nôi cam xuc đê rôi dê dang bi thuyêt phuc trươc li le cua Vương ông. Co thê noi, tuy đa la ngươi tu hanh nhưng Thuy Kiêu chưa thưc sư giac ngô vê Phât phap ơ chiêu sâu, ban chât cua no. Vi thê, nang không đu sang suôt đê ưng xư trươc nhưng tinh thê xay ra trong cuôc sông. Chư hiêu trong Phât giao luôn đươc đê cao, nhưng cung cân hiêu răng biêt vân dung trong nhưng tinh huông cu thê sao cho hơp le chư đâu cư phai cưng nhăc. Trên thưc tê, viêc Kiêu trơ vê chi mơi thuân môt chiêu, đo la sư hi sinh, long hiêu thao. Trơ vê nha theo chiêu thuân, ngoai viêc lam tron chư hiêu vơi cha me, liêu nghiêp chương co con đeo bam Kiêu nưa hay không, khi ma nang bao lân tư minh gây nghiêp? Vôn đa như thê thi khi quay lai vơi đơi thương lây gi đam bao cho viêc tinh tâm an lac như ngươi tu hanh chôn Thao am, nơi co sư trương Giac Duyên đông hanh? Nêu Kiêu trơ vê bên gia đinh, tu tai gia đung nghia thi đo la hông phuc cua nang va nha ho Vương. Con nêu như, tinh kia ma Kiêu mơ long đên, thi khac nao nang lai tư minh vân vao nghiêp chương. Co thê do chu quan, Kiêu không đu sang suôt đê lương trươc điêu ây. Nhưng ơ goc đô khach quan, xem xet y thưc sông cua Kiêu trươc nhiêu biên cô, ta không khoi linh cam nang se kho long vươt qua nhưng chương ngai xay ra khi trơ vê đoan tu cung gia đinh. Theo chiêu nghich, Kiêu không nghe lơi cha (trai vơi thuyêt “tam tong tư đưc” - gôc nho gia cua nang) đê ơ lai Thao am theo đuôi nghiêp tu thi sư thê se ra sao? Cư tương trơ vê trân tuc la tron ven đao lam con, nhưng nêu như nang thưc sư biêt căt nghia chư hiêu theo cach cua đao Phât, se ơ lai Thao am đê tiêp tuc tu luyên, chuyên tâm kinh sach thi đo mơi chinh la cach lưa chon chư hiêu tron ven nhât. Vi sao ư? Đên Thao nang đa nan xưa trut sach, tưc la mơi chi mưc rưa tôi lôi cua ca nhân nang chư đâu đa đên đô tao phuc. Chư hiêu đâu băt buôc cư răm răp tuân thu theo lơi cha me, trong pham vi han hep gia đinh, khi cha me chưa thông to. Mơ rông ra, ngươi tu hanh phai biêt biên hoa chư hiêu theo cach, la ngươi sông co ich, tao nhiêu hông phuc, thơm danh cho gia đinh, dong tôc. Kiêu vôn thông minh săc sao, gia như nang biêt trau dôi ban thân, lây tinh thông Phât phap đê truyên day cho chung sinh hương theo nghiêp lanh, lam viêc thiên, thi trong vai tu hanh, nang thưc sư đa lam môt viêc co ich cho công đông, xa hôi. Đo chinh la con đương tao phuc, môt chư hiêu tron ven nhât ma chi co nhưng ngươi am hiêu Phât phap thưc sư mơi coi đo lam muc tiêu cho minh. Vây nên, nêu Kiêu không theo lơi cha, ơ lai Thao am vơi tâm nguyên ây thi cung đâu phai bât hiêu. Đăng nay, Kiêu đa trơ vê va xay raMôt bi kich ưng xư vô thưc trong sư tươc đoat hanh phuc cua ngươi khác ma chinh ngươi trong cuôc cung không hay biêt khi ma ban thân ho đang niu giư lây no trong moi hoan canh, đa đê bia muôn đơi thi thư hoi cha me lây gi mat măt, va vô hinh trung nang chăng phai la đưa con bât hiêu hay sao? (“Truyên Kiêu”, chưa xong điêu nghi…Nha xuât ban Hôi nha văn, xuât ban năm 2016, trang 143). Thưc chât, môt chư hiêu trong tôn giao noi chung va ơ đao Phât noi riêng, viêc căt nghia thê nao cho đung trong tưng hoan canh vân la điêu không hê đơn gian. Tim hiêu con đương nhân thưc vê Phât giao cua nhân vât Thuy Kiêu trong tac phâmTruyên Kiêu, ta thây nang chưa thưc sư giac ngô đê giai quyêt nhưng tinh huông xay ra trên con đương tu hanh. Măc du y nghia viêc rơi Thao am cua nhân vât Thuy Kiêu trong Truyên Kiêu va Kim Vân Kiêu truyên khac nhau hoan toan, nhưng đap sô chung vân la tu chưa tron. Phân hai: Giai ma y đô cua tac gia khi xây dưng nhân vật Thúy Kiều trên bước đường tu hành I. Tác gia Thanh Tâm Tai Nhân Đoc Kim Vân Kiêu truyên, ta thây Thanh Tâm Tai Nhân xây dưng nhân vât Thuy Kiêu trên con đương tu hanh rât đơn gian. Ông không hê co y thưc trong viêc xây dưng nhân vât hương vao Phât phap đê gôt rưa nghiêp chương. Vi thê, mưc đô tu luyên cua Thuy Kiêu giam dân, cuôi cung bươc ra trân tuc rât đôi nhe nhang. Điêu đo chưng to Thanh Tâm Tai Nhân không quan tâm đên vân đê Phât giao trong viêc giup con ngươi hương thiên. Chinh vi thê khi xây dưng tac phâm cua minh, ông chi xoay quanh môt câu chuyên co tinh bi kich va cach giai quyêt ra sao chư không co y đô thông qua nhân vât cua minh đê gưi găm vân đê tư tương như ơ Truyên Kiêu. II. Tác gia Nguyên Du Khac vơiKim Vân Kiêu truyên cuaThanh Tâm Tai Nhân, Truyên Kiêu cua Nguyên Du thê hiên tinh tư tương rât ro rang. Nguyên Du đa xây dưng nhân vât Thuy Kiêu trên bươc đương tu hanh, tư đây ông muôn thông qua nhân vât đê gưi găm quan niêm cua minh vê Phât giao. Nhin hinh anh nang Kiêu khi ơ Quan Âm cac, ta cư ngơ nang coi cưa Phât la nơi đê sưa minh. Nhưng tư phia chu quan, Kiêu coi viêc giư chua chep kinh chi la hinh thưc, Quan Âm cac la nơi lánh got. Đên khi Kiêu co y thưc tu luyên tai Chiêu Ân am va Thao am thi nang găp phai nhưng chương ngai khach quan không vươt qua đươc. Phai chăng đo la cach tac gia muôn đê câp đên con đương tu hanh luôn phai đôi măt vơi trăc trơ, không hê dê dang tư phia chu quan cung như khach quan? Đê hiêu thêm tư tương Phât giao cua Nguyên Du, ngoai Truyên Kiêu (thơ Nôm), ta tim hiêu môt sô bai thơ chư Han cua ông. La nha nho xuât thân tư môt dong tôc vinh hiên, khi Nguyên Du co y thưc hương vê Phât giao, hăn ông không thê không trăn trơ. Co le vi thê ma giưa dong đơi nhiêu uân khuc, viêc thoat tuc cua Nguyên Du vân đang con la điêu mơ ươc, như trong bai “Sơn thôn” ông đa tưng tâm sư: “Na đăc khiêu ly phu thê ngoai Trương tung thu ha tôi nghi nhân” (Ươc gi thoát đươc vong trân tuc Ngôi dươi gôc tung thu biêt bao). Tuy không co cơ hôi xuât gia, nhưng tư vôn sông, tâm hiêu biêt va sư trai nghiêm cua minh, Nguyên Du đa băt đâu cham đươc vao chư tâm trong đao Phât: Minh nguyêt chiêu cô tinh Tinh thuy vô ba đao Bât vi nhân khiên xa Thư tâm chung bât giao Tung bi nhân khiên xa Nhât giao hoan phuc chi Tram tram nhât phiên tâm Minh nguyêt cô tinh thuy. (Đao y) Dich: Trăng sáng chiêu giêng xưa Nươc giêng không gơn song Không bi ngươi khuây đông Tâm nay thât chăng đông Nêu bi ngươi khuây đông Lay đông rôi lai dưng Môt coi tâm lăng đong Như trăng soi giêng xưa. Phât tư trong tâm chư không phai la hinh thưc, vi thê, đên vơi Phât giáo ma không hiêu ban chât thi khác nao mê muôi, mu quáng. Mu quáng thi ăt tâm không sáng. Tâm không sáng ăt ma qui hiên vê. Bơi quan niêm như thê, nên khi đi sư ơ Trung Quôc, băt găp “hinh thưc” chư nghia ơ “Đai chia kinh” cua Thái tư Chiêu Minh nha Lương, Nguyên Du cam tác bai thơ đê bôc lô quan điêm cua minh: Phât ban thi không bât trươc vât Ha hưu hô kinh, an dung phân ? Linh văn bât tai ngôn ngư khoa Thuc vi Kim Cang vi Pháp Hoa Săc không canh giơi mang bât ngô Si tâm quy Phât Phât sinh ma... (Đai chia kinh) Dich: Phât vôn la không, vât châp nao, Vây co kinh nao đê đăt chia? Văn linh nao nhơ nơi ngôn ngư, Kim cương, Pháp Hoa la kinh gi? Canh giơi săc không ma không to, Long mê theo Phât, Phât thanh ma.