đề thi thử thpt môn ngữ văn trường THPT chuyên Bắc Kạn - Bắc Kạn môn Ngữ Văn - Lần 1 - năm 2017 - có lời giải chi tiết

SỞ GD ĐT BẮC KẠNTRƯỜNG THPT CHUYÊN ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA LẦN 1NĂM HỌC 2016 2017Môn: Ngữ vănThời gian làm bài: 120 phútI. PHẦN ĐỌC HIỂU (3.0 điểm): Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1đến câu 4.Thương biển lắm cha ơiĐứng dậy đi cha! Cha ngồi đó đã nhiều ngày. Mắt ráo hoảnh nhìn ra phía biểnChiếc điếu cày mấy ngày cha không động đếnCon thấy đau nhói tận tim mìnhTấm lưới trên tay cha đặt xuống, nâng lên Con biết cha đứt từng khúc ruột."Biển chết rồi con ơi"! Cha khóc. Lần đầu tiên nước mắt người đàn ông đi biển như cha vỡ ra như tia máu chảy quanh hốc má gầy gò. Dân Miền Trung quê tôiMấy tuần nay không còn tiếng reo hòCâu chuyện ra khơi không còn trong bữa ăn làng biểnMẹ bỏ chợ, thuyền úp mình trên bến Người ngư dân rồi sẽ ra saoLàng biển quê tôi vốn dĩ đã quá nghèo Cuộc sống mưu sinh từ con tôm con cá Thuyền lưới ra khơi một đời cha chằm vá Nuôi con nuôi cháu trưởng thành.Có biển nơi mô như biển quê mình Cá dưới lòng sâu cá trên mặt nước Bao nhiêu cá chết vì nhiễm độcBiển gào lên thủy táng những linh hồnLàng biển quê tôi chìm ngập nỗi buồn Doc24.vnCá chết hồn oan mắt chưa kịp nhắm. Đứng dậy đi cha Con thương cha nhiều lắm Con biết người thương nhớ biển cha ơi! ……… Hoa Trần 26/4/2016Câu 1. Bài thơ được viết theo thể thơ nào? (0,5)Câu 2. Xác định các từ ngữ thể hiện tâm trạng trong bài thơ? (0,5)Câu 3. Chỉ ra các phương thức biểu đạt chính trong bài thơ? (0,5)Câu 4. Điều gì trong bài thơ tạo nên sự bất ngờ và gây được ấn tượng mạnh đối với ngườiđọc. Theo anh /chị thái độ của nhân vật trữ tình trong bài thơ được thể hiện như thế nào?(Trình bày trong khoảng dòng). (1,50)II. PHẦN II: LÀM VĂN (7,0 điểm)Câu 1: (2,0 điểm):Từ một số thơ trên em hãy viết một đoạn văn nói về hiện tượng cá chếthàng loạt tại ven biển miền Trung. Trình bày suy nghĩ của mình về đến vấn đề nhiễm môitrường biển hiện nay.Câu 2: (5 điểm): Cảm nhận của em về đoạn thơ sau :Tây Tiến đoàn binh không mọc tócQuân xanh màu lá dữ oai hùm.Mắt trừng gửi mộng qua biên giớiĐêm mơ Hà Nội dáng kiều thơmRải rác biên cương mồ viễn xứChiến trường đi chẳng tiếc đời xanhÁo bào thay chiếu anh về đấtSông Mã gầm lên khúc độc hành(Trích “Tây Tiến” Quang Dũng )Doc24.vnCâu Nội dungI Đọc hiểu1 Bài thơ được viết theo thể thơ tự do2 Những từ ngữ thể hiện tâm trạng trong đoạn thơ là:- thấy đau nhói tận tim mình- chìm ngập nỗi buồn- con thương cha nhiều lắm3 Các phương thức biểu đạt chính trong bài thơ là biểu cảm và tự sự4 Hình thức: trình bày trong khoảng dòng- Nội dung:+ Điều gây bất ngờ nhất trong lòng người đọc là cảm nhận được giọt nước mắtbất lực của người cha Lần đầu tiên nước mắt người đàn ông đi biển như cha /vỡ ra như tia máu chảy quanh hốc má gầy gò khi chứng kiến biển bị tổn thương.Sức hấp dẫn của đoạn thơ toát lên từ nỗi lòng, sự buồn thương của người viết vànhững người quê hương khi biển nhiễm, khi cuộc sống mưu sinh hàng ngày bịđe dọa.+ Thái độ, tình cảm của nhà thơ được thể hiện trực tiếp thông qua những từ ngữ“buồn”, “thương” và kể về nỗi khổ của ngư dân quê mình.II Làm văn1 Nghị luận xã hội1.1: Giải thích- Bài thơ là lời tự sự của một người con vùng biển, viết cho cha, thương cha vàthương tất cả những ngư dân quê mình sau hiện tượng cá chết hàng loạt miềnTrung, không đánh bắt được.- nhiễm môi trường là một trong những vấn đề toàn cầu nóng bỏng của nhânloại, cụ thể là hiện trạng môi trường xuất hiện những chất độc, chất hại dẫn đếnthay đổi nhanh chóng và gây tác hại xấu đến cuộc sống con người. Biển là một bộ phận của môi trường, nhiễm biển là việc tồn tại nhiều chất hạitrong môi sinh biển khiến các sinh vật biển không thể sinh sống và tạo ra nhữngvấn đề xấu với con người.1.2: Bình luận, chứng minha. Thực trạng vấn đề nhiễm môi trường biển– Việc cá chết hàng loạt khắp các tỉnh từ Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị mỗingày lại thêm những diễn biến phức tạp.Dẫn chứng: Cá chết bất thường được phát hiện từ đầu tháng Hà Tĩnh, lan vàoDoc24.vnkhu vực Hòn La (Quảng Bình, giáp Hà Tĩnh) rồi mở rộng xuống vùng biển NhậtLệ, Hải Ninh và Lệ Thuỷ. Đến ngày 18 và 19/4, Quảng Trị và Huế cũng xuấthiện tình trạng này. Riêng tại Quảng Trị, tổng khối lượng cá chết mà người dânvớt được từ đến tấn.– Hàng ngày có hàng tấn rác thải được đổ ra biển, các chất độc hại ngày càngtích lũy và ảnh hưởng xấu tới môi sinh và các sinh vật biển. Dẫn chứng: 10 tấnrác thải “tấn công” vịnh Nha Trang mỗi ngày.+ Sự cố bờ biển tỉnh Hà Tĩnh mà tác nhân chủ yếu đến từ nhiễm môi trườngven bờ biển.+ Hơn 50ha nghêu thương phẩm vùng bờ biển bãi ngang hai huyện Kỳ Anh vàCẩm Xuyên chết rạt đến gần 90% chưa có biện pháp khắc phục hậu quả thì ngaysau đó sò lông, ốc hương tự nhiên chết theo sóng biển tấp vào đầy nghẹt bờ cátven bờ huyện Kỳ Anh, dọn không xuể.b. Nguyên nhân Do thức kém của con người– Do hiện tượng cực đoan của xã hội– Sự quản lí của nhà nước: hoạt động của các doanh nghiệp trong việc xử líc. Hậu quả Ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người– Mất đi các nguồn lợi từ biển: các hải sản,du lịch biển. Một nghiên cứu củaNgân hàng Thế giới năm 2008 dự báo, mỗi năm, Việt Nam đang mất đi ít nhất69 triệu USD thu nhập từ ngành du lịch do hệ thống xử lý vệ sinh kém. nhiễmmôi trường cũng làm giảm đi sức thu hút khách của ngành du lịch.– Mất cân bằng đa dạng sinh học của môi trường sốngd. Giải pháp Nâng cao thức con người-Tăng cường sự quản lí của nhà nước1.3:Bài học hành động và liên hệ bản thân- thức và trách nhiệm bảo vệ môi trường biển.2 Nghị luận văn học1. Mở bài- Quang Dũng là nhà thơ tài hoa về nhiều lĩnh vực nhưng ông đạt được sự thànhcông nhất thơ ca. Thơ ông thể hiện một tâm hồn nhạy cảm, giàu chất lãng mạn,có khả năng cảm nhận tinh tế vẻ đẹp của thiên nhiên và tình người, nghệ thuậtDoc24.vndiễn tả hồn nhiên, bình dị, chân thật.- “Tây Tiến” là một trong những bài thơ đặc sắc của Quang Dũng.- Dẫn vào đoạn thơ: phản ánh cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp nhiều giankhổ, hi sinh, đậm nét bi hùng, vừa thể hiện tam tình riêng của những người línhtrẻ, qua nghệ thuật thơ độc đáo.2. Thân bàia. Bức tượng đài bi tráng về đoàn quân Tây Tiến- Bi tráng là có cái bi nhưng không thê lương, ảm đạm, ngược lại vẫn hiện lênvới những vẻ đẹp.- câu đầu: nhà thơ đã sử dụng bút pháp lãng mạn có khuynh hướng tô đậm cáiphi thường, sử dụng rộng rãi sự đối lập để tác động mạnh sự kích thích trí tưởngtượng của người đọc.- Bức chân dung của đoàn quân Tây Tiến cũng được vẽ bằng sự phi thường,khác lạ:+ “đoàn binh” gợi âm hưởng tranh trọng, cổ kính, gợi sự mạnh mẽ trong tư thếxung trận.+ “không mọc tóc”, “quân xanh màu lá”: hiện thực, khó khắn mà người lính phảichịu đưng, đồng thời gợi cho người đọc thấy được nét ngang tang, chủ độngvượt khó.+ “dữ oai hùm”: sự hiên ngang, quả cảm của người lính Tây Tiến. Bằng cảmhứng lãng mạn, Quang Dũng đã đem đến những phát hiện riêng về người línhTây Tiến. Họ ốm nhưng không yếu, bên trong họ chứa đựng những sức mạnhphi thường, vẫn toát ra được oai phong của con hổ trong rừng sâu.Liên hệ: Hình ảnh cơn sốt rét rừng được nói đến khá nhiều trong văn học khángchiến chống Pháp với nhiều giọng điệu:Tố Hữu nói về anh vệ quốc quân với giọng thơ thương mến:Giọt mồ hôi rơi trên má anh vàng nghệAnh vệ quốc quân ơi, sao mà yêu anh thế.Chính Hữu cũng tô đậm hiện thực bằng những ấn tượng mộc mạc, nồng nàn:Sốt run người vầng trán ướt mồ hôiQuang Dũng nói về sự thật ấy dữ dội hơn với hai chi tiết rất thực, đây là hai từthuần Việt áp sát vào cái khốc liệt, diễn tả chính xác cảnh tượng chiến trường nơirừng sâu nước độc. Cái lãng mạn của Quang Dũng là lãng mạn mọc lên từ cátsỏi cuộc sống chứ không phải lãng mạn viển vông, thoát li hiện thực. Nếu cái biDoc24.vnlà một sự thật thì cái tráng, cái hùng cũng là một sự thật mạnh mẽ. Cụm từ“không mọc tóc” là một sáng tạo, Quang Dũng đã chuyển từ thế bị động thànhthế chủ động, người lính không thêm mọc tóc bằng một vẻ bất cần, gợi lên khẩukhí ngang tàng, kiêu hùng rất lính.- Hi sinh là hóa thân cho dáng hình xứ sở.+ Từ láy “rải rác” đầu câu thơ kết hợp với “mồ viễn xứ” khiến cho ta cảm giáckhông phải một cái chết mà nhiều người đã ngã xuốngCâu thơ có hai cách hiểu:+ Cách 1: Khắc họa hình ảnh người lính sang trọng, đẹp đẽ như những chiếntướng ngã xuống chiến trường. Biện pháp nghệ thuật nói giảm nói tránh làmgiảm đi những mất mát đau thương. Ba chữ giản dị “anh về đất” nhưng hàmchứa những nghĩa sâu xa. Người lính thanh thản ra đi sau khi hoàn thành nghĩalớn với xứ sở, đất mẹ đã dang rộng vòng tay đón anh vào lòng. Câu thơ khẳngđịnh sự bất tử của những người lính Tây Tiến. Các anh đã mãi mãi hóa thân vàosống núi để vĩnh viễn sống cùng núi sông.+ Cách 2: tiếng gầm của sông Mã như tạo thành một hành khúc bi tráng để tiễnđưa linh hồn người lính. Quang Dũng đã dùng nghi thức vượt lên nghi thứcthông thường, để cho thiên nhiên tấu lên khúc nhạc oai hùng, khiến cho hình ảnhthơ trở nên kì vĩ, mang đậm tính sử thi.b. Vẻ đẹp hào hoa, lãng mạn-Tâm hồn hào hoa, lãng mạn của người lính Tây Tiến: giữa cái gân guốc củahiện thực khắc nghiệt, thơ của Quang Dũng bỗng bay lên lãng mạn: “Mắttrừng.. kiều thơm”. Câu thơ xác lập đối tượng không xác thực của giấc mơ. Haichữ “mắt trừng” diễn tả hình ảnh đôi mắt to dữ dội, ngùn ngụt chí và lòng cămthù. Đôi mắt ấy bộc lộ toàn bộ nội lực của người lính, diễn tả tận cùng cái oaiphng lẫm liệt, tinh thần cảnh giác, tỉnh táo trong khói lửa ác liệt.- Câu thơ “đêm mơ…” thể hiện nỗi nhớ có hình hài cụ thể. Người lính mơ vềthành đô hoa lệ, nơi họ từ biệt ra đi. “Dáng kiều thơm” trước hết gợi bóng dángcủa kinh thành vàng son, hoa lệ. Mặt khác cách nói “dáng kiều” là mĩ lệ hóa củavăn hóa cổ, Quang Dũng sử dụng để nói về người thiếu nữ Hà thành xinh đẹp.Quang Dũng thêm vào chữ “thơm” khiến cái đẹp tỏa hương ngan ngát, gợi nênsự ấp, nâng niu, làm lộ ra một chân trời đa tình trong tâm hồn người lính vớimột vẻ đẹp hào hoa, sang trọng. Câu thơ từng bị lên án là buồn rớt, mộng rớtnhưng nhìn từ phương diện ấy, nó không nói lên khát vọng nhân bản của conDoc24.vnngười. Chính giấc mơ lãng mạn với dáng kiều thơm là đôi cánh nâng người línhvượt qua những gian khổ, khốc liệt của chiến trường. thơ ấy ta cũng bắt gặptrong thơ Nguyễn Đình Thi:Những đêm dài hành quân nung nấuBỗng bồn chồn nhớ mắt người yêu=>Chân dung người lính Tây Tiến hiện lên đặc sắc, độc đáo.3. Kết bài- Hơn năm mươi năm qua, bài thơ “Tây Tiến” vẫn còn sức quyến rũ đối vớingười đọc hôm nay, gợi những về những năm tháng không thể nào quên trongkháng chiến chống Pháp.- Bằng bút pháp vừa hiện thực vừa lãng mạn, Quang Dũng đã dựng lên đượchình tượng vô cùng đẹp đẽ về người lính Tây Tiến với hào khí ngất trời trongchiến đấu và nét hào hoa lãng mạn trong tâm hồn.Doc24.vn