Cộng đồng chia sẻ tri thức Lib24.vn

Đề thi HSG GDCD lớp 9

5beb7dbe7b3a53e2c3d6872d57dfda97
Gửi bởi: Minh Phương 2 tháng 12 2016 lúc 5:31 | Được cập nhật: hôm qua lúc 12:17 Kiểu file: DOC | Lượt xem: 404 | Lượt Download: 4 | File size: 0 Mb

Nội dung tài liệu

Tải xuống
Link tài liệu:
Tải xuống

Các tài liệu liên quan


Có thể bạn quan tâm


Thông tin tài liệu

VÌ SAO TRUYỆN NGẮN CHÍ PHÈO CỦA NAM CAO
LẠI ĐƯỢC COI LÀ KIỆT TÁC?
Vì sao truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao lại được coi là kiệt tác?Truyện ngắn của Nam Cao
ra đời gây một tiếng vang lớn trên văn đàn Việt Nam thời bấy giờ. Nó là m ột d ẫn ch ứng hùng
hồn chứng minh cho thắng lợi của quan điểm nghệ thuật vì dân sinh c ủa các văn ti ến b ộ.
Truyện ngắn xuất sắc này đã đưa Nam Cao lên vị trí hàng đầu trong đ ội ngũ các nhà văn hi ện
thực phê phán giai đoạn 1930-1945.
Qua nhiều truyện ngắn của mình, Nam Cao đã tố cáo trước dư luận tình hình thống kh ổ c ủa
nhân dân dưới ách thống trị của thưc dân, phong kiến. Họ là nạn nhân của bọn cường hào áp
bức và tham nhũng. Bạo lực đen tối, sưu cao thuế nặng cùng nhiều hủ tục khác ở nông thôn
đã đồn đẩy họ vào bước đường cùng, thậm chí tước đoạt quyền sống, quyền làm người của
họ. Hình tượng có giá trị tố cáo xa hội sâu sắc là hân v ật chí phèo trong tryện ng ắn cùng tên –
Một nông dan lương thiện bị bần cùng hóa, lưu manh hóa. Chính vì có ý nghĩa hiện thực to
lớn và giá trị nghệ thuật sâu sắc nên truyện ngắn này được đánh giá là một ki ệt tác trong n ền
văn xuôi Việt Nam.
Mở đầu tác phẩm, tác giả đã khác họa thật sinh động và tài tình chân dung có m ột không hai
của gã Chí Phèo say rượu: “Hắn vừa đi vừa chửi. Bao giờ cũng th ế, c ứ r ượu xong là h ắn
chửi. Bắt đầu hắn chửi trời. Có hề gì? Trời có của riêng nhà nào? Rồi hắn chửi đời. Thế cũng
chẳng sao: Đời là tất cả nhưng chẳng là ai. Tức mình, hắn chửi ngay tất cả làng Vũ Đ ại.
Nhưng tất cả làng Vũ Đại cũng nhủ: “Chắc nó trừ mình ra!”. Không ai lên ti ếng c ả. T ức th ật!
ờ! Thế này thì tức thật! Tức chết đi mất! Đã thế hắn phải chửi cha đứa nào không chửi nhau
với nhau với hắn nhưng cũng không ai ra điều. Mẹ kiếp! thế có phí r ượu không? Th ế thì có
khổ hắn không? Không biết chết mẹ nào lại đẻ ra thân hắn khổ đến nông nỗi này ? Aha! Phải
đấy, hắn cứ thế mà chửi, hắn cứ chửi đứa chết mẹ nào đẻ ra thân hắn, đ ẻ ra cái thằng Chí
Phèo! Hắn nghiến răng vào mà cứ chửi đứa đã đẻ ra Chí Phèo. Nhưng mà biết đứa nào đẻ ra
Chí Phèo? Có mà trời biết! Hắn không biết, cả làng Vũ Đại không ai biết.
Quả là một nguồn gốc xuất thân đầy bí ẩn. Ấy thế nhưng thân Chí Phèo mọi ng ười đ ều rõ.
Hắn chính là đứa trẻ bỏ rơi lúc lọt lòng, trong chiếc lò gạch bỏ hoang giữ đồng không mông
quạnh. Một anh đi thả ống lươn lúc sáng sớm đã mang hắn về làng. Tu ổi thơ hắn b ơ v ơ h ết
đi ở cho nhà này lại đi ở cho nhà nọ. Không thân thích, không tác đ ất cắm dùi h ắn l ớn lên nh ư
thú hoang, như cỏ dại, chẳng được ai ban cho chút tình thương. Đó là cuộc đời khốn kh ổ c ủa
kè cùng hơn cả dân cùng ở nông thôn ngày trước.
Chí Phèo phải chịu đựng mọi nỗi đau bất hạnh như bao nông dân nghèo cực khác, nhưng điều
bất hạnh lớn nhất của hắn ta là không được sống bình thường ngay trong cuộc đời nghèo kh ổ
mà lương thiện của mình. Anh thanh niên có cái tên hiền lành, dễ thương là Chí đã b ị xã h ội
vạn ác cướp đi cả bộ mặt người cùng tính người, bị biến thành gã lưu manh hung tợn Chí
Phèo nên đã bị dân làng gạt ra khỏi cộng đồng một cách không thương tiếc
Chí vốn là anh trai cày cục mịch, chất phát, làm tá điền cho nhà Lý Kiến. Ch ỉ vì c ơ ghe bóng
ghe gió của tên cường hào nham hiểm này mà Chí bị bắt đi tù. B ẩy, tám năm trong tù, s ống

chung với tầng lớp cặn bã của xã hội, tâm hồn Chí đã bị nhuộm đen. Cái phần ng ười trong
Chí Phèo đã bị thui chột. Từ mặt mũi đến tính cách của hắn đã trển nên quáy dị, đáng sợ.
Bọn thống trị trong làng mà tiêu biểu là Bá Kiến- kẻ đã gây ra bi kịch của cuộc đời Chí Phèo –
giờ đây lại dùng thủ đoạn nham hiểm và sức mạnh của đồng tiền để mua chu ộc, sai khi ến,
sử dụng Chí Phèo như con dao trong tay đồ tể, gây họa cho bao người.
Chí Phèo phản ướng gay gắt, quyết liệt với xã hội bằng thái độ ngang ng ược, li ều lĩnh. Lúc
nào hắn cũng say, cũng giận dữ, sẵn sàng dùng mảnh chai rạch mặt ăn v ạ, kêu làng…Quá
trình biến đổi dữ dội trong tính cách của chí Phèo tố cáo sự hủy hoại nghê g ớm c ủa xã h ội
thối nát đối với phẩm chất nhân cách của người lao động.
Chí Phèo là hiện thân của nỗi đau khổ tột cùng: Sinh ra là ng ười mà không đ ược làm ng ười.
Để quên đi nỗi đau bất hạnh ấy Chí Phèo dùng rượu để giải khuây: Nh ững c ơn say c ủa h ắn
tràn cơn này sang cơn khác thành một cơn dài, mênh mông, hắn ăn trong lúc say, ng ủ trong lúc
say, uống rượu trong lúc say, để rồi say nữa say vô t ận. Ch ưa bao gi ờ h ắn t ỉnh, và có l ẽ h ắn
chưa bao giờ tỉnh táo, để nhớ rằng có hắn tồn tại trên đời. Có lẽ hắn cũng không bi ết rằng
hắn là con quỷ dữ của làng Vũ Đại, để tác quái cho bao nhiêu dân làng. H ắn biết đâu đã phá
bao nhiêu cơ nghiệp, đập nát bao nhiêu cảnh yên vui, đạp đổ bao nhiêu hạnh phúc, làm ch ảy
máu và nước mắt của bao nhiêu ngưòi lương thiện. Hắn biết đâu vì hắn làm tất c ả nh ững
việc ấy trong khi người hắn say; hắn say thì hắn làm bất kì cái gì người ta sai hắn làm. Tất cả
dân làng đều sợ hắn và tránh mặt hắn mỗi lần hắn qua.
Bởi say rượu triền miên nên hầu như hắn bị tê liệt về ý thức, sống mù tối trong kiếp sống thú
vật. Trong một cơn say, vô tình Chí Phèo găp Thị N ở,một ng ười đàn bà x ấu ma chê qu ỷ h ờn
ngẩn ngơ, nghèo đói quá lứa lỡ thì và dòng giống có mả hủi. Chút tình thương yêu của Thị Nở
đã khơi bùng lên ngọn lửa lương tri còn leo lét trong tâm thức âm u c ủa Chí Phèo, th ức t ỉnh
bản chất lương thiện trong hắn. Đoạn văn miêu tả tâm trạng Chí Phèo sau đêm g ặp Th ị N ở
chứng tỏ Nam Cao xứng đáng là bậc thầy phân tích tâm lí: Khi Chí Phèo mở mắt thì trời sáng
đã lâu. Mặt trời chắc đã cao, và nắng bên ngoài chắc là rực rỡ. Cứ nghe chim ríu rít bên ngoài
đủ biết. Nhưng trong cái lều ẩm thấp vẫn mới chỉ hơi lờ mờ. Ở đây người ta thấy chiều lúc
chiều lúc xế trưa và gặp đêm khi bên ngoài vẫn sáng. Chưa bao giờ Chí Phèo nh ận th ấy th ế
bởi
chưa
bao
giờ
hết
say.
Nhưng bây giờ thì hắn tỉnh. Hắn bâng khuâng như tỉnh dậy sau một cơn say rất dài. Cũng như
những người say tỉnh dậy, hắn thấy miệng đắng, lòng mơ hồ buồn. Người thì bủn rủn, chân
tay không buồn nhấc. Hay là đói rượu? Nghĩ đến rượu, hắn hơi rùng mình. Ru ột gan l ại nôn
nao lên một tí. Hắn sợ rượu cũng như người ốm thường sợ cơm. Tiếng chim hót ngoài kia vui
vẻ quá! Có tiếng cười nói của những người đi chợ. Anh thuyền chài gõ mái chèo đu ổi cá.
Những tiếng quen thuộc ấy hôm nào chả có. Nhưng hôm nay hắn mới nghe thấy…Chao ôi là
buồn!
Những âm thanh quen thuộc ấy vọng đến tai Chí Phèo bỗng trở thành tiếng g ọi c ủa s ự s ống
và lay động sâu xa tâm hồn hắn: “Hình như có một th ời hắn đã ao ước có m ột gia đình nho
nhỏ. Chồng cuốc mướn, cày thuê vợ dệt vải, chúng lại bỏ một con lợn để làm vốn liếng. Khá
giả thì mua dăm ba sào ruộng làm…Tỉnh dậy hắn thấy già mà vẫn còn cô đ ộc. Bu ồn thay cho

đời! Có lí nào như thế được? Hắn đã già rồi hay sao? Ngoài bốn mươi tu ổi đầu…Dẫu sao, đó
không phải tuổi mà người ta mới bắt đầu sửa soạn. Hắn đã tới cái dốc bên kia c ủa đ ời. Ở
những người như hắn, chịu đựng biết bao nhiêu là chất độc, đày đọa, cực nhọc, mà chưa bao
giờ ốm, một trận ốm có thể gọi là dấu hiệu báo rằng cơ thể đã hư hỏng nhiều. Nó là một cơn
mưa gió cuối thu cho biết trời gió rét, nay mùa đông đã đến. Chí Phèo hình nh ư đã trông th ấy
trước tuổi già của hắn, đói rét và ốm đau, và cô độc, cái này còn đáng s ợ h ơn đói rét và “ ốm
đau”.
Trái tim tưởng như chai đá của Chí Phèo dần dần s ống d ậy. Cái phần ng ười trong h ắn cũng
hồi sinh. Hắn khao khát được sống cuộc sống bình thường, được làm hòa với mọi ng ười. Th ị
Nở sẽ là cây cầu nối giữa hắn với dân làng Vũ Đại. Chí Phèo háo hức nghĩ tới một tương lai
tốt đẹp.
Nhưng chút tình yêu thương của Thị Nở không đủ mạnh để cứu Chí Phèo. Con đ ương tr ở l ại
làm người của hắn đã bị một trở lực ghê gớm ngăn cản. Đ ịnh kiến xã h ội bi ểu hi ện qua s ự
cấm đoán gay gắt của bà cô Thị Nở không cho phép Chí Phèo đặt chân lên nhịp cầu hi v ọng.
Một lần nữa Chí Phèo bị ruồng rẫy, hắt hủi phũ phàng. Từ đỉnh cao hi vọng, hắn rơi vào v ực
thẳm tuyệt vọng. Hắn ôm mặt khóc rưng rức vì cảm nhận sâu sắc số phận bất hạnh và bi
kịch không lối thoát của mình rồi lại tìm đến rượu.
Đau đớn thay tiếng kêu tuyệt vọng của Chí Phèo khi vác dao đ ến nhà Bá Ki ến đ ể h ỏi t ội h ắn:
Tao muốn làm người lương thiện! Ai cho tao lương thiện? làm thế nào cho mất được nh ững
vết mảnh chai trên mặt này? Tao không thể là người lương thiện nữa. Biết không! Chỉ có một
cách…biết không! Căm thù cao độ và không còn lối thoát, Chí Phèo đã giết ch ết bá Ki ến r ồi
tự sát, lấy sự hủy diệt thân mình để giải quyết bi kịch của số phận. Hành động quyết li ệt ấy
cho thấy một một khi phần người đã sống dậy thì Chí Phéo không chấp nhận tr ở l ại ki ếp thú
hoang.
Nỗi thống khổ của Chí Phèo đã bị tước đoạt quyền làm người, không được n ếm tr ải đ ủ
những buồn vui, sướng khổ của kiếp người. Chí Phèo chết trong nỗi đau đớn tột cùng b ởi
khao khát mãnh liệt được làm người lương thiện đã bị định kiến xã hội dập tắt một cách tàn
nhẫn. Câu hỏi cuối cùng trong những giây phút tỉnh táo cuối cùng c ủa cu ộc đ ời Chí Phèo ch ất
chứa khao khát, đớn đau, phẫn uất và tuyệt vọng. Nó có giá trị tố cáo rất lớn cái xã h ội th ực
thực dân phong kiến vô nhân đạo và có sức thức tỉnh, nay đ ộng m ạnh m ẽ, làm cho tâm h ồn
người đọc day dứt khôn nguôi. Đó chính là giá trị nhân văn cao cả của tác phẩm.
Qua hình tượng nhân vật bất hủ của Chí Phèo, Nam Cao muốn đề cập tới, một vấn đ ề quan
trọng là: Làm thế nào để con người được sống đúng nghĩa là người trong xã h ội phi nhân tính
đương thời? Tác phẩm mang ý nghĩa triết lí sâu sắc được thể hiện dưới hình th ức ngh ệ thu ật
độc đáo đã khẳng định Nam Cao là cây bút bậc thầy về truyện ng ắn và tôn vinh tác gi ả lên v ị
trí hàng đầu trong nền văn xuôi Việt Nam hiện đại.