ĐÁP ÁN ĐỀ THI THỬ 2019

ÔN THI THPT QUỐC GIA MÔN NGỮ VĂN NĂM 2019 HƯỚNG DẪN LÀM BÀI I. ĐỌC HIỂU Câu 1. Những từ ngữ hình ảnh thể hiện sự ác liệt của chiến tranh: - Bom rơi đạn nổ. - Một tràng pháo bất ngờ giết chết năm người và làm bị thương hai người. - Mình cũng nằm trong làn đạn lửa của những trái pháo cực nặng ấy. - Chết chóc hi sinh còn dễ dàng hơn ăn một bữa cơm. Câu 2. - Nỗi nhớ thương của người viết hướng đến ba, gia đình, những người đã hi sinh xương máu vì Tổ quốc và hướng tới chính cả bản thân mình (khi nghĩ rằng mình cũng đứng trong hàng ngũ những người sẽ hi sinh, dâng trọn đời mình cho Tổ quốc) - Tình cảm đó cho thấy tác giả nhật ký là người giàu tình cảm, suy tư và dũng cảm hi sinh vì độc lập của Tổ quốc. Câu 3. - Câu văn sử dụng phép so sánh hơn: “Chết chóc còn dễ dàng hơn ăn một bữa cơm”. - Tác dụng: Nhấn mạnh sự ác liệt của chiến tranh, tố cáo tội ác của giặc. Câu văn cho thấy nguy hiểm luôn rình rập xung quanh con người, từng giờ từng khắc. Câu 4. Dòng tâm sự của bác sĩ Đặng Thùy Trâm cho thấy: - Nữ liệt sĩ chấp nhận cái chết, thậm chí tự hào vì được đứng trong hàng ngũ chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, vì ngày mai của dân tộc. - Vượt qua nỗi sợ về cái chết, đó là sự vươn lên, noi gương những người đi trước, kiên cường dũng cảm để bền chí chiến đấu. - Qua đây ta thêm khâm phục và biết ơn những người chiến sĩ đã hi sinh vì Tổ quốc. Đồng thời, lời tâm sự này cũng như một lời nhắc nhở thế hệ trẻ chúng ta trong hôm nay: được sống ở thời bình, không còn phải nghe tiếng bom rơi đạn nổ, có nhiều điều kiện để phát triển và dựng xây Tổ quốc, vì vậy hãy sống cho xứng đáng với thế hệ cha anh, không “sống hoài, sống phí”. II. LÀM VĂN BINGCLASS, HOC24, DOC24, OLM.VN 1 ÔN THI THPT QUỐC GIA MÔN NGỮ VĂN NĂM 2019 Câu 1. a. Yêu cầu về hình thức: - Đoạn văn trình bày đúng hình thức một đoạn văn khoảng 200 chữ. - Luận điểm rõ ràng, lí lẽ thuyết phục, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu… b. Yêu cầu về nội dung: Đoạn văn nghị luận có thể triển khai dựa vào một số ý sau: * Biểu hiện: Thế hệ thanh niên trong những năm “bom rơi đạn nổ” là thế hệ thanh niên vô cùng dũng cảm. - Họ tham chiến bằng tấm lòng nhiệt huyết, trẻ trung, lạc quan. - Họ tham chiến bỏ lại sau lưng mọi mối tình cảm ràng buộc, mọi ước mơ riêng, lí tưởng hoài bão riêng. => Khi Tổ quốc vẫy gọi, họ sẵn sàng khoác ba lô lên đường với lý tưởng “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. * Chứng minh: - Những tấm gương trong văn học: Người lính nông dân trong Đồng chí, người lính trẻ trong Bài thơ về tiểu đội xe không kính, hay Đất nước – Nguyễn Đình Thi, những nữ thanh niên xung phong trong Những ngôi sao xa xôi – Lê Minh Khuê,… => Đó đều là những tấm gương của thế hệ trẻ đã đi vào văn học. - Những tấm gương đời thực: Nguyễn Văn Thạc, Đặng Thùy Trâm, Lâm Thị Mỹ Dạ,… * Bình luận: - Thế hệ trẻ thanh niên trong những năm “bom rơi đạn nổ” là những con người dũng cảm, họ ra đi vì nghĩa lớn. Dù cuộc sống khó khăn gian khổ, thậm chí phải đối mặt với những hiểm nguy, thậm chí là cái chết nhưng họ không hề chùn bước. Những tấm gương, những tên tuổi ấy đã làm nên bức tượng đài bất tử, tô điểm cho màu cờ của Tổ quốc. - Thế hệ trẻ thanh niên thời chống Pháp chống Mỹ được tôi luyện và có được thành tựu rực rỡ như vậy, không lẽ gì thế hệ trẻ hôm nay không noi gương tiến bước để xây dựng đất nước vững mạnh, giàu đẹp. - Liên hệ bản thân: Bài học nhận thức và hành động. BINGCLASS, HOC24, DOC24, OLM.VN 2 ÔN THI THPT QUỐC GIA MÔN NGỮ VĂN NĂM 2019 Câu 2. Dàn ý I. Mở bài - Giới thiệu tác giả, tác phẩm và trích dẫn nhận định. - Ví dụ: + Xuân Quỳnh được coi là nữ thi sĩ của tình yêu. Hồn thơ Xuân Quỳnh thường biểu hiện những suy tư trăn trở và khát vọng tình yêu đầy nữ tính, dịu dàng. + “Sóng” là bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ, phong cách thơ Xuân Quỳnh. + Bởi vậy có ý kiến cho rằng: “Đó là những vần thơ thể hiện một tình yêu vừa rộng mở, lớn lao lại vừa thân thương, gần gũi”. II. Thân bài 1. Khái quát: a. Giới thiệu vị trí, xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác. - Bài thơ “Sóng” được sáng tác năm 1967 tại vùng biển Diêm Điền. - Bài thơ trích trong tập Hoa dọc chiến hào. - Khổ thơ được trích là khổ 2 và khổ 5 của bài thơ Sóng. Nói về những băn khoăn trăn trở, nỗi bồi hồi xúc động của người con gái khi yêu. b. Giải thích ý kiến: - Ý kiến trên nhận xét rất đúng về những vần thơ của Xuân Quỳnh. Những vần thơ Xuân Quỳnh độc đáo nhất là thơ viết về tình yêu. Hồn thơ ấy vừa lớn lao lại vừa gần gũi thân thương. - Khẳng định tính đúng đắn của nhận định. 2. Phân tích cụ thể: Tác giả mượn hình “sóng” để ẩn dụ cho hình tượng “em” nhằm diễn tả những cung bậc, những trạng thái trong tình yêu. * Khổ thơ thứ nhất: - Nhà thơ khẳng định: tình yêu mãi mãi là khát vọng của tuổi trẻ, nó làm bồi hồi, xao xuyến rung động trái tim của lứa đôi, của con trai con gái, của em và anh BINGCLASS, HOC24, DOC24, OLM.VN 3 ÔN THI THPT QUỐC GIA MÔN NGỮ VĂN NĂM 2019 - Hai câu thơ đầu, từ “Ôi!” cảm thán là nỗi thổn thức của trái tim yêu. Nghệ thuật đối lập “ngày xưa” – “ngày sau” càng làm tôn thêm nét đáng yêu của sóng, khẳng định sự trường tổn vĩnh cửu của tình yêu. Sóng là thế muôn đời vẫn thế vẫn “dữ dội ồn ào” vẫn “dịu êm lặng lẽ” như tình yêu tuổi trẻ có bao giờ đứng yên. - Hai câu thơ sau, nhà thơ khẳng định tình yêu luôn song hành với tuổi trẻ: “Nỗi khát vọng tình yêu/ Bồi hồi trong ngực trẻ” => tuổi trẻ sinh ra là để yêu và được yêu, Xuân Quỳnh đã thấu hiểu và diễn tả điều đó một cách tự nhiên và chân thành. * Khổ thơ thứ hai: - Tác giả mượn hình tượng sóng để diễn tả nỗi nhớ da diết, cháy bỏng trong tình yêu. - Nỗi nhớ da diết, giày vò: bao trùm mọi không gian, hiện diện cả tầng sâu lẫn bề rộng “dưới lòng sâu, trên mặt nước”, choán ngợp cả vũ trụ bao la “Dẫu xuôi về phương Bắc/ Dẫu ngược về phương Nam”. - Nỗi nhớ mãnh liệt, khắc khoải, triền miên, giày vò thao thức theo thời gian từ ngày sang đêm, mọi lúc mọi nơi như những con sóng triền miên, dào dạt, không bao giờ ngưng lặng; nỗi nhớ tồn tại trong cả ý thức và cả tiềm thức: “Ôi con sóng nhớ bờ/ Ngày đêm không ngủ được/ Lòng em nhớ đến anh/ Cả trong mơ còn thức” - Cảm xúc vô cùng phong phú: có khi được bộc lộ trực tiếp, có khi bộc lộ gián tiếp để diễn tả nỗi nhớ vô biên tuyệt đích của một tình yêu chân thành, mãnh liệt. => Qua hai khổ thơ trên, ta thấy những vần thơ của “Sóng” dạt dào tình yêu rộng mở, thân thương và gần gũi. Đó là khát khao được yêu thương chân thành và nỗi nhớ da diết, cháy bỏng của một tâm hồn yêu đương mãnh liệt. 3. Tổng hợp, đánh giá giá trị nội dung và đặc sắc nghệ thuật: - Giá trị nội dung: Qua hai hình tượng sóng và em, tác giả đã giúp người đọc cảm nhận được những cung bậc tình cảm, tâm trạng và vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong tình yêu vừa truyền thống vừa hiện đại; tình cảm vừa rộng mở, vừa thân thương gần gũi. Từ đó có những nhận thức đúng về một tình yêu đẹp, về những khát vọng hạnh phúc chân chính. - Đặc sắc nghệ thuật: + Kết cấu song hành: Hai lớp nghĩa của hình tượng sóng đã tạo nên kết cấu song hành cho bài thơ: sóng và em lúc phân tách, soi chiếu vào nhau, lúc nhập hòa làm một. BINGCLASS, HOC24, DOC24, OLM.VN 4 ÔN THI THPT QUỐC GIA MÔN NGỮ VĂN NĂM 2019 + Âm điệu của bài thơ: Là âm điệu của những con sóng ngoài biển khơi, lúc ào ạt dữ dội, lúc nhẹ nhàng khoan thai gợi ra âm điệu của những con sóng lòng với nhiều cung bậc, cảm xúc khác nhau, đồng điệu và hòa nhập với sóng biển. III. Kết bài. - Khẳng định lại tính đúng đắn của nhận định. - Liên hệ mở rộng: Cùng viết về tình yêu nhưng mỗi nhà thơ lại có những cách bộc lộ riêng. Đó là tình yêu ham muốn vồ vập “Gần thêm nữa, thế vẫn còn xa lắm” trong thơ Xuân Diệu, đó là tình yêu kín đáo “Thương nhau qua cửa tò vò nhìn nhau” trong thơ Nguyễn Bính. Hay tình yêu nữ tính, chân thành trong thơ Xuân Quỳnh. Đó đều là những vần thơ đẹp viết về tình yêu, khiến kho tàng thi ca thêm phong phú và đẹp đẽ. BINGCLASS, HOC24, DOC24, OLM.VN 5