Cách làm dạng bài đọc hiểu và làm văn

ÔN THI THPT QUỐC GIA MÔN NGỮ VĂN NĂM 2019 2. Cách làm các câu hỏi ở phần Đọc hiểu (nên dành 40 phút làm bài cho câu này) a. Đọc kĩ văn bản - Không nên mất nhiều thời gian cho việc đọc nhưng cũng không nên đọc vội, đ ọc qua loa, không chú tâm. - Nên đọc vài lần, chú ý bố cục, gạch chân những từ khóa, từ quan trọng, chú ý tên văn bản và tranh minh họa. b. Đọc kĩ yêu cầu của các câu hỏi, trả lời trực tiếp, ngắn g ọn, rõ ràng, đúng trọng tâm ở cả 4 mức độ - Mức nhận biết - Mức thông hiểu - Mức vận dụng - Mức vận dụng cao 3. Cách làm các câu hỏi ở phần Làm văn Phần Làm văn đánh giá kĩ năng viết, tư tưởng của thí sinh qua những khía cạnh sau: - Tri thức về văn bản viết, nhận thức về nhiệm vụ và yêu cầu của đề bài. - Kĩ năng viết (chính tả, sử dụng từ và cấu trúc ngữ pháp, l ập ý và phát tri ển ý, b ộc lộ tư tưởng, quan điểm, tư duy một cách độc lập,…) - Khả năng viết các loại văn bản phù hợp với mục đích, đối tượng, hoàn cảnh, các tình huống khác nhau (vận dụng vào thực tiễn và đời sống). a. Cách làm câu nghị luận xã hội (nên dành 30 phút làm bài cho câu này) * Theo yêu cầu mới của kì thi THPT quốc gia, câu nghị luận xã hội được tích hợp với ngữ liệu của phần Đọc hiểu, yêu cầu viết với độ dài khoảng 200 chữ, n ội dung thường là trình bày suy nghĩ về ý kiến được nêu trong văn b ản ở ph ần Đ ọc hi ểu hoặc trình bày suy nghĩ về vấn đề chính mà văn bản đề cập tới. * Một số lưu ý khi làm câu nghị luận xã hội: - Những vấn đề được đặt ra có thể trực tiếp nhưng thường là đ ược g ợi m ở qua m ột câu danh ngôn giàu ý nghĩa có trong văn bản đọc hiểu. - Vì vậy cần xem xét vấn đề từ nhiều góc độ. Nên thử t ự đặt ra và tr ả l ời nh ững câu hỏi: Nó là gì? Nó như thế nào? Vì sao lại như thế? Điều đó đúng hay sai? Nó đ ược thể hiện như thế nào? Điều đó có ý nghĩa gì với cuộc sống, với con người và với bản thân? - Cách triển khai có thể theo 3 bước: + Giải thích từ ngữ/ câu văn trích từ văn bản đọc hi ểu: c ần gi ải thích ý nghĩa c ụ th ể của một số từ ngữ, khái niệm chưa rõ. + Phân tích và chứng minh: phân tích và dẫn ra các ví dụ về những con người và s ự việc cụ thể trong cuộc sống, xã hội, lịch sử,… để làm sáng tỏ chân lí mà mình giải thích ở phần trên. Khâu chứng minh rất quan trọng nên cần có dẫn chứng xác đáng, hấp dẫn, thuyết phục. Nên lấy dẫn chứng chứng minh từ thực tiễn cuộc sống, hạn 1 ÔN THI THPT QUỐC GIA MÔN NGỮ VĂN NĂM 2019 chế lấy dẫn chứng từ tác phẩm văn học. Dẫn chứng đưa ra cần có lí lẽ phân tích thuyết phục, không nên kể lể dài dòng hay tùy tiện. Mỗi dẫn chứng đưa ra nên kèm theo quan điểm, thái độ đánh giá rõ ràng. + Bình luận, đánh giá: sau khi giải thích và chứng minh, cần khái quát, kh ẳng đ ịnh l ại chân lí, mở rộng, nâng cao ý nghĩa của vấn đề để phê phán, liên hệ, rút ra bài học cho bản thân. b. Cách làm câu nghị luận văn học (nên dành 60 phút làm bài cho câu này) * Các dạng câu nghị luận văn học tiêu biểu là: (1) Nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ. Có 2 dạng cụ thể: - Phân tích và làm sáng tỏ một khía cạnh của bài thơ, đoạn thơ. - Phân tích một đoạn thơ cụ thể, cho sẵn trong đề. (2) Nghị luận về một tác phẩm, đoạn trích: - Làm rõ một giá trị, một đặc điểm của tác phẩm, đoạn trích. - Nêu cảm nhận về một đoạn trích trong tác phẩm, đoạn trích. - Phân tích tình huống truyện, nêu cảm nhận về một chi ti ết hay m ột nét đ ặc s ắc nghệ thuật của tác phẩm. - Phân tích một nhân vật hoặc một hình tượng trong tác phẩm. (3) Nghị luận về một ý kiến bàn về văn học * Một số lưu ý cụ thể: - Khi phân tích, cảm nhận, không chỉ dừng lại ở việc “mổ xẻ”, đi sâu vào các chi ti ết cụ thể mà còn phải biết khái quát, tổng hợp, đánh giá. Bài vi ết c ần vi ết s ử d ụng k ết hợp các thao tác lập luận. HS cần nêu lên được những hi ểu bi ết c ủa mình v ề cái hay cái đẹp của văn bản, tác phẩm trên 2 phương diện là nội dung và nghệ thuật. - Một số sai sót cần tránh: + HS không nên diễn xuôi tác phẩm. + Tách rời nội dung và nghệ thuật của tác phẩm. + Suy diễn nội dung và nghệ thuật của tác phảm một cách gượng ép. - Khi phân tích, bình giá giá trị của tác phẩm cần bám sát văn b ản và c ảm nh ận đ ược những nội dung hàm chứa trong đó, nhận ra những dấu hiệu hình thức ngôn từ độc đáo, mới lạ, phân tích và chỉ ra được vai trò của những hình thức ấy trong vi ệc th ể hiện nội dung. 2