Các bài phân tích hay nhất tác phẩm Sóng của nhà thơ Xuân Quỳnh

Doc24.vnCảm nhận "Sóng" Xuân QuỳnhMười bảy, cảm nhận được chút man mác và làm du dương tâm hồn, chút bồihồi xao xuyến và khát vọng về những điều xa xôi dường như vô hình, trái tim trẻtrong ta không thôi đập những nhịp thổn thức vì cảm giác khó hiểu, lúc dâng lênmãnh liệt, lúc lắng xuống dịu dàng nhưng vẫn âm thầm chảy mãi như những consóng miệt mài đi tìm lí lẽ của trái tim trước biển đời mênh mông. Và khi những lờithơ của Xuân Quỳnh chợt ngân lên bằng tất cả sự tinh tế, nhạy cảm,”Sóng” làm ta cócảm giác như trong đó là một phần tâm sự tình yêu của chính mình.Tình yêu là đề tài muôn thuở của thi ca Việt Nam. Đã có nhiều nhà thơ viết vềđề tài này với những cảm xúc và phong cách nghệ thuật riêng của mình, để lại dấuấn sâu sắc trong lòng người đọc. Xuân Diệu đã từng làm người đọc nhớ mãi khi đặttất cả dấu ấn tình yêu mãnh liệt của mình với “Biển”, còn Xuân Quỳnh- một nhà thơnữ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mỹ đã thể hiện tình yêu của mìnhqua hình ảnh “Sóng”, một sự tiếp nối và sáng tạo độc đáo trong định nghĩa về tìnhyêu.Lúc nhịp nhàng trầm lắng, khi sôi nổi ngân nga đầy mãnh liệt, Sóng dòng chảyxuyên suốt của bài thơ đã thể hiện tình cảm chân thành và sâu sắc của người phụ nữđang yêu.Mở đầu bài thơ là một trạng thái đặc biệt của trái tim khao khát tình yêu, tìmđến những cảm xúc lạ lẫm và mới mẻ trong tâm hồn:“Dữ dội và lặng yênỒn ào và lặng lẽSông không hiểu nổi mìnhSóng tìm ra tận bể”Trong lòng mỗi người luôn hiện hữu một con sóng tình cảm ngập tràn, nhưngchỉ đến khi nó được dâng lên và lan tỏa ta mới có thể cảm nhận được những thay đổitrong suy nghĩ và nhận thức về tình yêu. Không gấp gáp, vồ vập, Xuân Quỳnh đãthay lời tất cả những trái tim trẻ bộc lộ nỗi lòng mình bằng những trạng thái tình cảmkhác nhau thông qua những con sóng. Khi dữ dội mãnh liệt, khi dịu êm trầm lắng,khi ồn ào nhấp nhô, có lúc lại âm thầm lặng lẽ, những tình cảm tưởng chừng nhưmâu thuẫn, đối lập nhau trong trái tim của người phụ nữ nhưng lại mang theo tất cảnhững đặc điểm và trạng thái tâm lí đang khao khát tình yêu. Nhiều khi chính bảnDoc24.vnthân họ không thể định nghĩa và gọi tên cảm xúc của chính mình, muốn tìm đếnnhững định nghĩa riêng, tìm sự đồng điệu, hòa nhập vào bể lớn tình yêu. Chính vì thếtừ dòng sông bình lặng nhỏ bé trong tâm hồn, con sóng tình đã đi đến những miền bểxa. Nơi ấy có tình yêu và nỗi khát vọng không khi nào ngừng tắt:“Ôi con sóng ngày xưaVà ngày sau vẫn thế Nỗi khát vọng tình yêu Bồi hồi trong ngực trẻ”Tình yêu luôn hiện hữu trong cuộc sống của mỗi người, giúp cho tâm hồnthêm nhạy cảm, tinh tế và biết tin vào những điều tốt đẹp. Với Xuân Quỳnh, tìnhcảm ấy- những con sóng lòng từ ngàn xưa đến nay và đến tận mai sau vẫn không baogiờ ngừng chảy.Quá khứ của ngày xưa, tương lai của ngày sau mãi vẹn nguyên mộtnỗi khát vọng bồi hồi về tình yêu trong trái tim của người phụ nữ trẻ khao khát xaxôi. Giờ đây, đứng trước bể lớn mênh mông, cảm nhận mình nhỏ bé và lọt thỏmtrong cảm giác tình yêu mênh mông, người con gái ấy nghĩ về bản thân mình, vềngười yêu, về biển lớn và tự hỏi chính bản thân mình:”Từ nơi nào sóng lên?”. Tìnhcảm ấy xuất phát từ nơi nào, từ chính bên trong mỗi người hay từ cộc sống muônmàu muôn vẻ bên ngoài? Khi yêu, ai cũng như ai, đều muốn phân tích và định nghĩatừng trạng thái tâm lí, từng biểu hiện cụ thể để đi đến định nghĩa và giả thích về nó.Sáng tạo trong cách thể hiện, trong cách định nghĩa, nhà thơ nữ trẻ đã giải thíchnhững điều khó hiểu ấy bằng những hình ảnh quen thuộc, nhẹ nhàng:“Sóng bắt đầu từ gió Gió bắt đầu từ đâu?Em cũng không biết nữa Khi nào ta yêu nhau”Nỗi nhớ là biểu hiện của tình yêu khi xa cách.Nỗi nhớ ấy được Xuân Quỳnhdiễn tả thật mãnh liệt, thường trực cả mọi lúc, khi thức cũng như khi ngủ. Nhữngtình cảm chôn chặt trong lòng, tình cảm tràn ngập trong tim muốn bộc lộ nhưngkhông thể nói lên thành lời, chỉ biết tìm đến trong nỗi nhớ mãnh liệt, cồn cào và dadiết. Như những con sóng cuồn cuộn, triền miên, vô tận, nỗi nhớ ấy đã chảy vàotừng nhịp sống, trong cả tiềm thức là những giấc mộng đêm về. Sóng khao khát tớiDoc24.vnbờ, còn em thì khao khát đến với anh.Tình yêu của người con gái lúc thiết tha, mãnhliệt nhưng vô cùng nữ tính, nhị và sâu xa, chân thành.“Con sóng dưới lòng sâu Con sóng trên mặt nước Ôi con sóng nhớ bờNgày đêm không ngủ được Lòng em nhớ đến anhCả trong mơ còn thức”Trải qua bao trắc trở gian lao, bao biến cố ngược xuôi, khó khăn gian khổ, dùkhông gian địa lí cách trở, thời gian xa xôi nhưng lòng người con gái vẫn “hướng vềanh- một phương”, không bao giờ thay đổi. Điều đó thể hiện được sự chân thành,chung thủy trong tình yêu của người phụ nữ, luôn gửi tình yêu của mình đến mộtngười, chỉ một người thôi nhưng đầy ăm ắp. Những con sóng đại dương dù bão tố vùidập nhưng vẫn trở về với bờ, hòa nhập vào miền cát ấm nóng. Và đây, cô cũng tựdặn lòng mình, hứa với tình yêu của mình sẽ đến với bờ bến hạnh phúc dẫu xa xôi, dùmuôn vàn cách trở“Ở ngoài kia đại dương Trăm ngàn con sóng đó Con nào chẳng tới bờ Dẫu muôn vàn cách trở”Khát vọng mãnh liệt, tình yêu chân thành sâu sắc nhưng trong trái tim trẻ kiavẫn thức được rằng đó là thứ mong manh khó giữ, có thể trơn tuột khỏi tay:“Em đâu dám nghĩ là vĩnh viễn Hôm nay yêu mai có thể xa rồi” (Nói cùng anh)Trăn trở, băn khoăn liệu tình yêu ấy có vượt qua được bể lớn của cuộc đời, liệucó thoát khỏi quy luật cuộc sống, những đổi thay không ai nói trước được. Cuộc đờidài đấy, năm tháng dẫu đi qua, mây vẫn bay, biển vẫn rộng, sóng vẫn vỗ bờ nhưng rồitất cả sẽ vào cõi xa xăm vô định. bể lớn cuộc đời, bể lớn tình yêu là vô hạn nhưngcuộc đời con người là hữu hạn, làm sao có thể vượt thoát ra khỏi giới hạn ấy? XuânQuỳnh đã đặt nỗi trăn trở ấy trải dài theo những con sóng tìh cảm lo âu, để rồi nó trởDoc24.vnnên thôi thúc, bùng lên thành khát vọng được trở thành những con sóng mãi trườngtồn, mãi dâng lên và tìm đến bờ:“Làm sao được tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu Để ngàn năm còn vỗ”Những con sóng dạt dào đã khép lại, nhưng những con sóng tình yêu tronglòng mãi dâng lên và cồn cào, khắc khoải trong biển khơi, trong lòng mỗi chúng ta-những người vừa chớm mười bảy….Doc24.vnSóng Xuân Quỳnh nhẹ nhàng và sâu lắngXuân Quỳnh là nhà thơ nữ tiêu biểu nhất của thơ ca Việt Nam hiện đại. Ngườiyêu thơ mệnh danh chị là “Nữ hoàng của thi ca tình yêu”. Thơ của chị là tiếng nóinhân hậu, thủy chung, giàu trực cảm và da diết khát vọng hạnh phúc đời thường.Sóng là bài thơ được làm năm 1967 nhân chuyến đi thực tế biển Diêm Điền. Bàithơ sau đó được in trong tập Hoa dọc chiến hào. Sóng là bài thơ tiêu biểu nhất chophong cách thơ tình yêu của Xuân Quỳnh.Sóng là một hình tượng động, bất biến cũng như “tình yêu muôn thuở Cóbao giờ đứng yên”. Vì vậy cho nên sóng được các nhà thơ chọn làm thi liệu để biểutượng cho tình yêu. Nếu Xuân Diệu mượn sóng để biểu tượng cho tình yêu của anh“Anh xin làm sóng biếc/ Hôn mãi cát vàng em/ Hôn thật khẽ thật êm/ Hôn êm đềmmãi mãi/ Đã hôn rồi hôn lại/ Cho đến nát cả trời/ Anh mới thôi dào dạt”. Thì XuânQuỳnh lại mượn sóng là biểu tượng cho những cung bậc tình cảm của người phụ nữtrong tình yêu nhiều khao khát và biến động. Hai hình tượng sóng và em luôn đi đôisánh cặp với nhau. Sóng là em mà em cũng là sóng. Sóng và em hòa quyện vàonhau, có lúc khiến ta không nhận ra đâu là em đâu là sóng nhưng có lúc lại tách ra,soi chiếu vào nhau, tôn lên những vẻ đẹp vừa đa dạng lại vừa phong phú.Hình tượng sóng trước hết được gợi ra từ âm hưởng dào dạt, nhịp nhàng củabài thơ. Thể thơ năm chữ có tác dụng tạo ra những nhịp điệu của sóng. Cả bài thơlà một đại dương, mỗi khổ thơ là một con sóng lớn, mỗi câu thơ là một con sóngnhỏ. Tất cả đã tạo nên một âm hưởng mênh mang, dào dạt của những con sóng lòngnhiều cung bậc:Dữ dội và dịu êm Ồn ào và lặng lẽSông không hiểu nổi mình Sóng tìm ra tận bểHai câu thơ đầu với nghệ thuật đối: Dữ dội dịu êm; Ồn ào lặng lẽ đã làmhiện lên vẻ đẹp của những con sóng biển ngàn đời đối cực. Những lúc biển động,bão tố phong ba thì biển dữ dội ồn ào còn những giây phút sóng gió đi qua biển lạihiền hòa trở về dịu êm lặng lẽ. Xuân Quỳnh đã mượn nhịp sóng để thể hiện nhịplòng của chính mình trong một tâm trạng bùng cháy ngọn lửa mãnh liệt của tình yêu,Doc24.vnkhông chịu yên định mà đầy biến động, khao khát “Vì tình yêu muôn thuở/ Có baogiờ đứng yên”. Đúng như vậy, tình yêu của người con gái nào bao giờ yên định bởicó lúc họ yêu rất dữ dội, yêu mãnh liệt hết mình với những nhớ nhung “cả trong mơcòn thức”, đôi khi ghen tuông giận hờn vô cớ:Nếu phải cách xa nhau Biển chỉ còn sóng gió Nếu phải cách xa anh Em chỉ còn bão tố(Thuyền và Biển)Nhưng cũng có lúc người con gái lại thu mình trở về với chất nữ tính đángyêu, họ lặng lẽ, dịu êm ngắm soi mình và lặng im chiêm nghiệm:Có những tình yêu không thể nói bằng lời Chỉ hiểu nhau qua từng ánh mắtNhưng đó là tình yêu bền vững nhất Bởi thứ ồn ào là thứ dễ lãng quên (Đinh Thu Hiền)Sóng của Xuân Quỳnh là tiếng nói của một tâm hồn thiếu nữ đang trong độtuổi hai mươi, tiếng nói của một trái tim chân thành và đam mê, luôn rực cháy chấttrẻ trung mãnh liệt, khao khát được sống hết mình và yêu hết mình. Vì thế cho nên:Sông không hiểu nổi mình Sóng tìm ra tận bểBa hình ảnh sông, sóng, bể như là những chi tiết bổ sung cho nhau: sông vàbể làm nên đời sóng, sóng chỉ thực sự có đời sống riêng khi ra với biển khơi mênhmang thăm thẳm. Mạch sóng mạnh mẽ như bứt phá không gian chật hẹp để khátkhao một không gian lớn lao. Hành trình tìm ra tận bể chất chứa sức sống tiềm tàng,bền bỉ để vươn tới giá trị tuyệt đích của chính mình. Sóng không cam chịu một cuộcsống đời sông chật hẹp, tù túng nên nó làm cuộc hành trình ra biển khơi bao la đểthỏa sức vẫy vùng. Tình yêu của Xuân Quỳnh cũng vậy, tình yêu của người phụ nữcũng không thể đứng yên trong một tình yêu nhỏ hẹp mà phải vươn lên trên tất cảmọi sự nhỏ hẹp tầm thường để được sống với những tình yêu cao cả, rộng lớn, baodung. Đây là một quan niệm tình yêu tiến bộ và mạnh mẽ của người phụ nữ thời đại.Doc24.vnCó thấy ngày xưa quan niệm tình yêu cổ hủ “cha mẹ đặt đâu con ngồi đó” để rồi baocô gái đã phải cất lên lời than van ai oán:Thân em như giếng giữa đàngNgười khôn rửa mặt người phàm rửa chân Hoặc:Thân em như tấm lụa đàoPhất phơ giữa chợ biết vào tay aiTừ đó ta mới thấy hết được cái mới mẻ trong quan niệm tình yêu của XuânQuỳnh: Người phụ nữ chủ động tìm đến với tình yêu để được sống với chính mình.Tình yêu mãi mãi là khát vọng của tuổi trẻ, nó làm bồi hồi, xao xuyến rungđộng trái tim của lứa đôi, của con trai con gái, của em và anh.Ôi con sóng ngày xưa Và ngày sau vẫn thế Nỗi khát vọng tình yêu Bồi hồi trong ngực trẻTừ “Ôi!” cảm thán như tiếng lòng thốt lên từ nỗi thổn thức của trái tim yêu.Nghệ thuật đối lập “ngày xưa” “ngày sau” càng làm tôn thêm nét đáng yêu củasóng. Sóng là thế muôn đời vẫn thế vẫn dữ dội ồn ào vẫn dịu êm lặng lẽ như tình yêutuổi trẻ có bao giờ đứng yên. Bởi tình yêu tuổi trẻ luôn khát vọng luôn khát khao vàmơ ước. Nó làm ta bồi hồi khát khao và nhung nhớ bởi “Làm sao sống được màkhông yêu/ Không nhớ không thương một kẻ nào” hay “Bắt chim bướm thả vào vườntình ái” (Xuân Diệu). Tình yêu làm điên đảo tuổi trẻ với những nhớ nhung giận hờn,những cồn cào da diết như lời thơ Xuân Quỳnh đã từng viết “Những ngày không gặpnhau/Lòng thuyền đau rạn vỡ/ Những ngày không gặp nhau/ Biển bạc đầu mongnhớ”. Có yêu nhau mới thấy được cồn cào của vị nhớ, mùi ái ân, mới thấy được thếnào là bồi hồi ngực trẻ.Tình yêu là sóng, là gió. Và qua sóng, gió ấy, nhà thơ đã nói lên thật dễthương cái nhu cầu tự nhận thức, tự phân tích, lí giải, nhưng lại không thể cắt nghĩanổi của tình yêu. Tình yêu cũng như sóng biển, gió trời vậy thôi, nó tự nhiên, hồnnhiên như thiên nhiên và cũng khó hiểu, nhiều bất ngờ như thiên nhiên :Trước muôn trùng sóng bểDoc24.vnEm nghĩ về anh, emEm nghĩ về biển lớn Từ nơi nào sóng lênSóng bắt đầu từ gióGió bắt đầu từ đâuEm cũng không biết nữaKhi nào ta yêu nhauNgười phụ nữ băn khoăn về khởi nguồn của tình yêu và bộc bạch một cáchhồn nhiên, chân thành sự bất lực không lý giải được câu hỏi muôn đời ấy trong tìnhyêu: “Em cũng không biết nữa Khi nào ta yêu nhau”. Đây là một cách cắt nghĩa vềtình yêu rất Xuân Quỳnh, một cách cắt nghĩa rất nữ tính, rất trực cảm. Lí giải đượcngọn nguồn của sóng thì dễ bởi “Sóng bắt đầu từ gió” nhưng để hiểu “Gió bắt đầu từđâu” thì thi nhân lại ấp úng “Em cũng không biết nữa”. Cũng như tình yêu của anhvà em nó đến rất bất ngờ và tự nhiên bởi “Tình yêu đến trong đời không báo động”.Câu thơ “Em cũng không biết nữa” như một cái lắc đầu nhè nhẹ, bâng khuâng vàphân vân. Đến câu hỏi “Khi nào ta yêu nhau” thì đúng là nữ sĩ đang bâng khuâng vàbăn khoăn. Kì lạ quá, diệu kì quá, em và anh yêu nhau bao giờ nhỉ? Câu hỏi nàymuôn đời không ai lí giải nổi nhất là những bạn trẻ đang yêu và đắm say trong mentình ái. Tình yêu là vậy, khó lí giải, khó định nghĩa. Xuân Diệu ông hoàng của thica tình yêu cũng đã từng băn khoăn khi định nghĩa về tình yêu “Đố ai định nghĩađược tình yêu/ Có khó gì đâu một buổi chiều/Nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạt/Bằngmây nhè nhẹ gió hiu hiu”. Chính vì không thể lí giải rõ ngọn ngành nên tình yêu vìthế mà trở nên đẹp và là cái đích để cho muôn người đi tìm và khám phá. Tình yêukhông có tuổi cũng như “xuân không ngày tháng”. Tình yêu là một ẩn số giữa haithế giới tâm hồn chứa đầy bí mật.Dù tin tưởng chung một đời một mộngAnh là anh mà em vẫn là emCó thể nào qua Vạn Lý Trường Thành Của hai vũ trụ chứa đầy bí mậtNhững tâm hồn bí mật ấy luôn khao khát giao hòa, khao khát khám pháDoc24.vnnhưng lại không lý giải nổi tình yêu. Bởi tình yêu là bài toán chưa có lời giải đáp,tình yêu như bài thơ chưa có hồi kết. Vì thế tình yêu luôn đẹp, luôn mới và hấp dẫn.Có lẽ vì thế mà thi sĩ đã lắc đầu Em cũng không biết nữa/ Khi nào ta yêu nhau ».Tình yêu gắn liền với nỗi nhớ một trong những gam màu chủ đạo của tìnhyêu. Bao kẻ nhớ người mình yêu mà đảo điên:Trời còn có bữa sao quên mọc Anh chẳng đêm nào chẳng nhớ em (Xuân Diệu)Nhớ ai bổi hổi bồi hồiNhư đứng đống lửa như ngồi đống than (Ca dao)Còn Xuân Quỳnh thì: Con sóng dưới lòng sâu Con sóng trên mặt nước Những con sóng nhớ bờNgày đêm không ngủ được Lòng em nhớ đến anhCả trong mơ còn thứcHòa cùng những con sóng: sóng thơ, sóng lòng, ta tìm về cõi sâu kín của tâmhồn thi sĩ và cũng là của muôn kiếp “má hồng”. Bài thơ “Sóng” ra đời khi những consóng lòng dâng lên dữ dội, những con sóng nhớ thương, thao thức của một tâm hồnđang yêu. Cả bài thơ là những đợt sóng nối nhau vỗ vào tâm hồn người đọc. Sóng vànhân vật em đan quyện vào nhau để thì thầm những nỗi niềm, những tâm tư. Đây làmột khổ thơ vô cùng đặc biệt bởi trong bài thơ chỉ duy nó có sáu câu. Sáu câu thơtrải dài như nỗi thao thức, băn khoăn của tâm hồn thi sĩ trong đêm.“Con sóng dưới lòng sâu Con sóng trên mặt nước”Hai câu thơ với hình thức lặp cấu trúc quyện hòa cùng nghệ thuật đối “dướilòng sâu trên mặt nước” tạo nên sự điệp trùng của những con sóng với nhiều dạngthức khác nhau. Có con sóng gầm gào trên mặt đại dương nhưng cũng có con sóngcuộn trào trong lòng biển cả. Con sóng ngầm còn mãnh liệt hơn cả con sóng trên mặtDoc24.vnnước. Cả hai kết hợp với nhau làm nên sự đa dạng của sóng biển. Sóng là em, em làsóng. Cũng như sóng kia, tâm hồn em cũng vô vàn những phức tạp khó hiểu. Lúclặng lẽ, êm đềm khi nồng nàn dữ dội, nhưng thế nào đi nữa, em vẫn mãi là em, vẫnmãi ôm trong lòng một nỗi nhớ thương không dứt. Cũng như sóng kia thôi, dù dịuêm hay dữ dội thì:“Ôi con sóng nhớ bờNgày đêm không ngủ được”Xuân Quỳnh vô cùng tinh tế khi mượn một hình tượng rất động để diễn ta nỗiniềm của người phụ nữ khi yêu. Sóng muôn đời vẫn thế, có bao giờ thôi vỗ sóng, cókhi nào chẳng cồn cào, có khi nào thôi ngừng hành trình đến với bờ dù muôn vờicách trở. Sóng chẳng còn là sóng nếu tĩnh yên, lặng lẽ. Vì vậy mà sóng đã đượcXuân Quỳnh diễn tả bằng một từ ngữ rất sáng tạo “không ngủ được”. Sóng là vậy,dù lặng yên dưới lòng biển hay dữ dội trên mặt đại dương thì ngàn đời vẫn khát khaotìm về bến bờ tĩnh tại. Chưa đến được bờ thì nhớ thương, thương nhớ, thì thao thứcmột nỗi niềm. Vì nhớ bờ “bởi hôn mãi ngàn năm không thỏa/ Bởi yêu bờ lắm lắmem ơi”. Nên con sóng đã hành trình vượt qua không gian bao la và thời gian xathẳm. Nó bất chấp cả thời gian “ngày đêm không ngủ được” để quyết tâm hướng vàobờ cho thỏa nỗi niềm mong nhớ.Và nếu sóng nhớ bờ thì em nhớ anh. Đó âu cũng là quy luật của tình yêu. Lòng em nhớ đến anhCả trong mơ còn thứcXuân Quỳnh dùng chữ “lòng” rất tinh tế. Lòng là nơi sâu kín nhất của tâmhồn con người. Nơi bí mật thẳm sâu của tình yêu và nỗi nhớ. Khi Xuân Quỳnh nói“lòng em nhớ” nghĩa là chị đã phơi bày tất cả gan ruột của mình để dốc hết yêuthương mà gửi về người mình yêu. Nỗi nhớ không chỉ có mặt trong thời gian được ýthức mà còn gắn với tiềm thức thời gian trong mơ. Vị ngọt ngào mê đắm của tìnhyêu lan tỏa trong cách nói nghịch lý “cả trong mơ còn thức”.Câu thơ “cả trong mơ còn thức” lóe lên điểm sáng của nghệ thuật. Nó làmđảo lộn nhịp sống bởi “tình yêu luôn làm cho con người khó thức ngủ theo giấc giờđiều độ”. Nỗi nhớ không chỉ làm lòng em “bổi hổi bồi hồi, như đứng đống lửa nhưngồi trong than” nó còn làm cho em nhớ nhung, thao thức ngay cả trong giấc ngủ.Bên trên chỉ là phần trích dẫn của tài liệu và có thế hiển thị lỗi font muốn xem hết tài liệu và khôngbị lỗi font vui lòng download tài liệu về máy