Bồi dưỡng học sinh giỏi hoá 9 nxb Đại học Quốc gia 2014 phần 1
Nội dung tài liệu
Tải xuống
Link tài liệu:
Các tài liệu liên quan
Có thể bạn quan tâm
Thông tin tài liệu
540.76
PGS.TS. CAOCL/GlAC
B452D
Tai lieu danh cho:
Hoc sinh gioi va chuyen hoa hoc
• Sinh vien sa pham hoa hoc
Giao vien day boi dUSng hoc sinh gioi hoa hoc
V
11
1
NHA XUAT BAN DAI HOC QUOC GIA HANOI
B6I Dciam
Tai lieu danh cho:
Hoc sinh gioi va chuyen hoa hpc
Sinh vien sU pham hoa hpc
Giao vien day boi di/6ng hpc
TH
1
NHA
JAT BAN D
Jji not dAu
Chuxrnq
1:
MOT S
BA
T r o n g q u a t r i n h d a y h o c cV T H C S da c 6 n h i e u e m h o c s i n h h o c 16 n a n g k h i e u
ve k h a n a n g t i i d u y va h o c t a p m o n hcSa hoc. C h a n g h a n , ccS e m t h i c h k h a m p h a t h e
gicvi t u n h i e n n h u t i m h i e u c a u t a o cac chat t h i f c f n g g a p t r o n g c u o c s o n g va d u
d o a n , g i a i t h i c h cac t i n h c h a t cua c h u n g . C u n g c o e m thi'ch l a m cac t h i n g h i e m n h o
de t u n h i e u va chiVng m i n h cac h i e n tUOng r o i n i t ra q u y l u a t . N h i e u e m c 6 t r i nhci
dac biet ve sU p h a n loai cac chat va t i n h chat ciia c h i i n g , t h e h i e n sU sang t a o va
t h o n g m i n h t r o n g each g i a i b a i t a p , . . . T u y n h i e n , cac e m m u o n p h a t t r i e n dUOc
k h a n a n g t U d u y ciia m i n h v e m o n h o a h o c t h i c a n p h a i duOc t r a n g b i m o t each c 6
he t h o n g t i f l y t h u y e t d e n k l n a n g g i a i b a i t a p va cac ufng d u n g thUc h a n h p h u h o p
v 6 i sU p h a t t r i e n n h a n thufc ciia lila t u o i h a o h i i n g va p h a n khcVi nay.
D e g i i i p giao v i e n , p h u h u y n h va h o c s i n h bac t r u n g h o c cO -id ccS t h e m t U l i e u
b o i dUc^ng h o c s i n h g i o i m o n h o a h o c , c h i i n g t o i b i e n soan b o sach " B o i ditofng
h o c s i n h g i o i H o a h o c " t h e o cac n o i d u n g sau:
1. PhiTdng phap tinh theo cdn
• Ooi vdi hdp chat c6 hai nguy
TacoCTTQ: A,By
o/„m^ = — ^ . 1 0 0 %
y.M„
%m„=^-^.100%
M
^ %m
%m
B
• Doi vcfl hdp chat c6 nhieu ng
Ta CO (TTTQ: AxByCz
+ each 1: Thiet lap cong thiTc d
x:y:z=^:^:^^CTDGN
M, M 3 M ,
A . L i t h u y e t t r o n g tarn
B. PhUcfng p h a p g i a i b a i t a p
Hay: x:y:z =
C . B a i t a p ap d u n g
A%
:
B% C%
:
M3 M ,
CTPT
D . HUcVng d a n g i a i
M,
Di/a vao Mhdp chat
E. Bai t a p t U l u y e n ( t i i l u a n va t r i e n g h i e m ) .
+ each 2: Thiet lap cong thuTc p
H y v o n g vofi k e t cau va n o i d u n g ciia b o sach, p h a n n a o se l a m c h o d o c gia, dac
M,.x
b i e t la cac e m h o c s i n h t i m t h a y nhufng d i e u b 6 i c h va n i e m say m e t r o n g viec h o c
M^.y
mg
M,.Z_MA,B,C, ^
^\B^C^
tap h o a h o c .
T r a n trong cam d n !
C a c tac gia
Nhd sach KJtajtg Vietxitt trdn tronggim thieu toi Quy doc gid vd xin lang
nghe moi y kim doug gop, de aion sach ngdy cdng hay horn, bo ich han. Thu
xin giti ve:
Cty T N H H Mot Thanh Vien - Dich V u Van Hoa Khang Viet
Hay: ^ ^ ^ J } o ± ^
A%
B%
0%
'V^
10
Vi du 1: Mot hdp chat cua kim lo
Trong do oxi chiem 3 0 % ve kho
Hu'dng dan: Ooi vcfi dang na
cho hoc sinh theo cac bu'dc sau:
+ Oat cong thut tong quat (CT
CFTQ: R 0 „ ^ Hoa tri ciia R :
71, D i n h T i e n H o a n g , P. D a k a o , Q u a n 1, T P . H C M
T e l : (08) 39115694 - 39111969 - 39111968 - 39105797 - F a x : (08) 39110880
+ Ap dung cong thCrc:°!^I!1KL
Hoac Emaih [email protected]
va hoa tri cua R.
Bdi dudng hgc sink gidi Hda hgc 9 — Cao Cxi Gidc
M„ = Ll^ do hoa tri cue R la
"
3.x
^. 70.y_
30.x 16
Ta c6:
"
/x
%mg.
nen
56 2y
3 x
va hoa trj cua R.
63.64.y^M,
36,36.x
+ Cuoi cung ta bien luan hoa trj
de xac djnh ten kim loai R
(Li/u y: kim loai c6 hoa tri tif 1 den 4, phi kim hoa tri tif 1 den 7)
32
=> M , =
2y/
1
/ X
28
MR
MR
1
2
3
4
18,7
37,3
Loai
56
74,7
2. Phu'G^ng p h a p bao toan kh
(Fe)
Loai
- Nguyen tac cua phUdng p
ling bang tong khoi luWng cac ch
- Trong mot phan trtig hoa h
thanh), neu biet khoi lu'dng cua
khoi lu'dng.
Loai
Vay nguyen to R la Fe.
Ket luan: Kim loai c6 hoa tri I I I va M = 56 la Fe
Vi dM 2: Mot oxit c6 chu^a 6 0 % oxi ve khoi lydng. Xac djnh cong thCrc Oxit tren.
Hitaing dan:
+ Dat cong thiTc tong quat (CTTQ) va suy ra hoa trj cua nguyen to con iai
CTTQ: R^Oy ^ Hoa tri cua R :
+ Ap dung cong thCrc:
%m3.x
=—
MB
de thiet lap bieu thirc hien he giiJa M R
.y
K
va hoa tri cua R.
Ta c6:
4?^
=^
60.x 16
»/.
"
16 2y
3 x
M. = ^
3.x
nen
do hoa tri cua R la
Vi du 1: Cho luong khf CO di q
gam chat ran, va 17,6 gam CO
Hitdng dan: Phan tich dC k
ngay vi so chat tham gia va cha
chat. Mat khac chu'a biet khoi lu
du" nen khong tinh theo kieu bai
Do do ta di/a vao phu'dng trin
Fe304 + CO —
FeO+ CO
Cuoi cung ta bien luan hoa trj
de xac djnh ten nguyen to R
^ 3Fe0
-> Fe +
Qua phu'dng trinh nhan thay:
17,6
2y/
/ x
1
2
3
4
5
6
7
MR
5,3
10,6
16
21,3
26,7
32
37,3
Vay nguyen to R la lull huynh => CTPT Oxit: SO3
V I du 3: Mot hcJp chat gom Kim loai chu-a biet hoa trj vdi luU huynh (biet S c6
hoa tri II), trong do lu'u huynh chiem 36,36% ve khoi luWng. Xac dinh cong
thirc phan tCr hdp chat tren?
Hu-dngdan:
'
^
CTTQ: R^Sy ^ Hoa trj cua R : ^v/
.|
= 0,4m
44
Khi du du' kien ta ap dung dun
"2
V i d u 2: Cho luong khf CO du' d
MgO, ZnO, CuO nung nong,
23,6 gam chat ran Z. Cho Y Ip
thay CO 40 gam ket tua xuat h
Hitdng dan: n
CaCOg
40
.| QQ
=
COz + Ca(0H)2 ^ CaCOj i + H2O (1)
0,4
<-
0,4
X + CO, t°: AI2O3, MgO khong bi khu".
CuO + CO —
^
Fe304 + CO —
FeO + CO —
^
^
(2) (3) (4) (5) ^
3FeO + CO2 (3)
Fe + CO2 (4)
n,o
Sddo phan iTng : RCOOH +
So mol O:
0,1.2
Di/a vao sd do tren ta ap dung n
Cu + CO2 (2)
Ta CO no(RCOOH) + no(02 pu") =
no(02 pu')= 0,6mol - > n
Vi d u 2: Cho 13,36g hon hdp gom
dung dich HNO3 bang du', thu d
Zn + CO2 (5)
ZnO + CO
Hi/dng dan: Ta nhan thay kho
biet cong thiTc cu the axit ma chi bi
ta thIet lap sd do phan iTng :
=n,o^=0,4mol
(dktc) va dung djch X. Co can du
gia tri m thu du'dc?
Theo dinh luat bao toan khoi li/dng: mx + mco = MrSnz + nn^^^
=> mx = mz + m(,Q^ - mco = 23,6 + 44.0,4 - 28.0,4 = 30 gam
Vi du 3: Hoa tan het 7,74 gam hon hdp bot Mg, Al bang 500ml dung dich HCI
IM va H2SO4 0,28M thu du-dc dung dich X va 8,7361 lit H2 (dktc). Co can
' ' dung dich X thu du'dc l^dng muoi khan la bao nhieu?
$
HWdngdan:
Hitdng dan: Ta c6: n^,„ = 1^11
22,4
Sd do phan iTng:
Fe, FeO, Fe203 va Fe304 + H
Gpi x la so mol Fe(N03)3
Ap dung dinh luat bao toan ngu
%HN03)
Taco:
n„ = M ^
= 0,39mol
H2
22,4
HHCI
n^,
Di/a vao sd do ta thay: n^^^ = ^
= 0,5.1 =0,5mol
H2SO4
Mac khac: m.^ + m^^^^ = m,^,
=0,28.0,5 = 0,14mol
Ap dung OLBTKL: mhh+ mHci + m^^
=> 11,36 + (3x+0,06).63 = 24
= mmua + m^^
=^mmu6i = 7,74 + 0,5.3,05 + 0,14.0,8 - 0,39.2 = 38,93 gam.
3. Phu'dng phap bao toan nguyen to
Trong mot cac phu'dng trinh hoa hoc, cac nguyen to luon du'dc bao toan
->T6ng so mol cua mot nguyen to A tru'dc phan iTng hoa hoc luon bang tong
so mol cua mot nguyen to A do sau phan lirig.
001 vdi dang bai tap nay cac em khong can viet phu'dng trinh (hdac c6
tru'dng hdp khong the viet phu'dng trinh, hoac phu'dng trinh phtfc tap) ma chi
lap sd do phan (fng giCa chat tham gia va san pham. Sau do thiet lap moi
quan he bao toan cho nguyen to c6 lien quan den du' lieu can tim va giai
Vi du 1: Dot chay hoan toan O,lmol axit Cacboxylic ddn chiTc, can vCra du V lit
02 (dktc) thu du'dc 0,3 mol CO2 va 0,2 mol H2O. Tinh gia tri cua V ?
6
= "N(Fe(N03)3 + ^NINO)
=^ X = 0,16 mol => m,^,^o^,^ =
Vi d u 3: Hoa tan hoan toan hon
axit HNO3 vLTa du, thu di/dc d
duy nhat NO. Tim so mol CU2S
Hitdngdan:
Sd do phan iTng:
2Fe2S ^ ^ ^ ^ ^ Fe2(S04)
0,14mol
CU2S a mol
0,7nriol
>
2CuS0'4
2a mol
Ap dung dinh luat bao toan ngu
0,14.2 + a = 0,07.3 + 2a ^
4. Phu'dng phap tang — giam khoi lu'^ng
N2(C03)3
- Nguyen tac cua phu'dng phap: Khi chuyen tCr chat nay sang chat khac thl
khoi lu'cJng tang hay giam mot lu'dngAm( h a y A V d o i vdi chat khi), d o cac chat
khac nhau c 6 khoi lu'dng mol khac nhau (hay doi vdi chat khi: ti le mol khac
nhau). Di/a v a o su" tu'dng quan ti le thuan cua s i / tang - giam, tinh du'dc khoi
lu'dng
(hay the tich) chat tham gia hay tao thanh sau phan (ing.
Bai toan giai du'dc theo phu'dng phap bao toan khoi lu'dng se a p dung du'dc
cho phu'dng phap nay. Nhu'ng vcfi phu'dng phap
khong can biet het (n-1)
TGKL
dai lu'dng ta van giai du'dc neu biet du'dc SLT bien thien A m h a y A V .
6HCI ->
(2N+180)g
(
T u ' ( l ) va (2), ta thay:
CiTtao ra 1 mol CO2 thi khoi lu'd
Vay de tao ra 0,03mol CO2 thi k
Vay khoi lu'dng muoi sau phan C
V i d u 2: N h u n g
mot thanh
C u ' s 0 4 0,5M, sau phan uTig la
VI d u : Khi day ve tinh chat hoa hoc cua axit tac dung vdi muoi :
la 51gam.
a) Tinh khoi lu'dng dong tao tha
Phu'dng trinh : C a C O j +
b) Tinh CM cac chat trong dung
2HCI
CaCb + C O 2 + H 2 O
Nhan thay cu" I m o l CaCOs tham gia thi tao ra I m o l muoi CaCb
Ve khoi lu'dng lOOgam
lllgam
Neu X mol CaCOs phan iTng thi sau phan uCng : A m = agam
, dt/a v a o ti le nay khi biet a ta xac djnh du'dc x va ngu'dc lai.
Nang cao hdn muoi kirn loai chu'a biet hoa t n II hay hon hdp muoi kirn loai
chu'a b i e t :
Phu'dng trinh : MCO3 +
Nhan thay
CLT
2HCI
MCI2 +
Ve khoi lu'dng M + 6 0 g a m
->
MCI2
Cur I m o l MCO3 phan iTng thi sau phan uTig : A m = ( 7 1 - 6 0 ) g a m
X=
71-60
b gam
Doi vdi nhuTig loai bai tap khong c 6 it so lieu ma phu'dng trinh phdc tap c 6
the giai hoac khong giai du'dc thong qua he phu'dng trinh. Nhung ta thay c6 s i / bien
thien ve A m h a y A V thi c6 the ap dung theo phu'dng phap tang giam khoi lu'dng.
V I d u 1: C h o l O g h o n h d p 2 m u o i c a c b o n a t k i m loai h o a t r i II v a I I I
t a c dung vdi axit HCI vu^ d u , thu du'dc dung djch A v a 672ml khi (dktc).
CO can dung djch A thu du'dc bao nhieu g a m muoi?
MCO3
+
2HCI
X = ^ = 0,125mol -» npe = nc
^ CM CUSO4 c o n lai = 0,5 - 0,3
V i du 3: Khi lay 14,25g muoi cloru
la 7,95g. Hay tim cong thuTc cu
Hifdng
dan: T a c 6 cong thC
X(N03)2 (M = X + 124).
Ta thay CLT I m o l muoi nitrat cu
la: (X + 124) - (X + 71) = 53g.
T h e o gia thiet khoi lu'dng khac
hdn goc CI" nen tCr gia thiet ta c6:
mX(N03)2 - mXCl2 = 7,95g.
MCO3
ddA
N2(C03)3
672mlkhi
r i g muoi
Cac phu'dng trinh hoa hoc:
(M+60)g
Vay X mol sat phan uTng se tao
lu'dng muoi nitrat cua X vdi so
, difa v a o ti le nay khi biet b ta xac dinh du'dc x va ngu'dc lai
Hi/dng dan: l O g a m hon hdp \
Imol
Nong d p M cua dung dich CUSO
M + 7 1 gam
Neu X mol MCO3 phan (fng thi sau phan Crng : Am =
CUSO4
Nong d o M cua dung dich FeS0
CO2 + H2O
I m o l MCO3 tham gia thi tao ra I m o l muoi
+
Imol
CLT I m o l sat (56g sat) phan ung
a1
=> X =
Hitdng dan: Phu'dng trinh hoa
Fe
GUI' I m o l CaCOa phan uYig thi sau phan ling : A m = 1 1 1 - 1 0 0 = l l g a m
Hoi
+
Vay so mol muoi cua kim loai X
=> Khoi lu'dng mol cua muoi cl
->
MCI2
+
(M+71)g
CO2
Imol
+
H
H 2 0 (1)
M =^-^^= 9 5
0,15
X + 71 =
5. Phu'dng phap dung khoi lu'dng mol trung binh ( M )
Nguyen tac cua phu'dng phap: M la khoi lu'dng cue 1 mol hon hdp.
M
n.|M, + n^Mj + njMg + ...
=
Va rdi vao be tac khong giai du'dc.
f V2M2 + V3M3 + ...
Vi 2 kim loai cung nhom I nen cung
v..
Oat ky hieu chung ciia 2 kim loai la
Phu'dng trinh phan iCng : 2 R + 2 H
Hoac : M = XiM] + X2M2 + X3M3 + ...
Vdi Ml, M2,
M3...:
0,2 mol
khoi lu'dng mdl va ni, n2, n3...la so mol cac chat trong hon hdp.
Vi, V2, V3...; the ti'ch cac khi trong hon hdp khi.
Xi, X2, X3...: so phan mol ciia cac chat trong 1 mol hon hdp.
,
0,2
Do 2kim loai cung nhom I va thuoc
Khi hdn hdp g S m 2 chat: Mi < M < M2.
-n^M^
X + y = n,,, ^ - 0,1
- each giai theo trung binh:
n, + n^ + ng + ...
M hhkhi
Ax + B y = 5,4
Sau d o lap he
+(n-n^)Mg
MNa = 23 < 27 < MK = 39.
-_3M,+(V-V,)M,
n
Vay hai kim loai d o la Na, K.
V
Vi du 2 : Hon hdp X g o m hai muoi cac
chu ky ke tiep nhau trong bang t
M = XiMi + (1 -X2)M2.
bang dung dich HNO3 du, thu du'dc
Co the ti'nh di/a vao M theo s d d d cheo:
Ml
^
M - M2
ni, Vi, Xi.
het bdi dung dich Ba(0H)2 du' thu
cong thiTc cua hai muoi va tinh thanh
HWdngdan:
Ml -
M - n2, V2, X2.
Oat C r Chung cua 2 muoi cacbonat ci
PTTHH : RCO3 + 2HNO3
Phu'dng phap nay t h a d n g ap dung giai bai toan hon hdp hai hay nhieu chat
R(N03)2
CO2 + Ba(OH)2 -> B a C O g
CO cung mpt ti'nh chat tu'dng du'dng nad d d . Sai lam nhat khi giai bai tap nay
hdc sinh thu'dng du'a v'e dang bai toan hdn hdp. Nhu'ng khi tien hanh giai
'^BaCOg
thu'dng rdi vao be tac la an so nhieu hdn so phu'dng trinh nen khong tim du'dc
'^'BaCOg
7,88
197
- 0.04mol
triet de cac an sd. Dan den mat thdi gian va chan nan trdng qua trinh giai bai
tap hda hoc.
VI d u 1 : Hoa tan 5,4g hon hdp 2 kim b a i cung nhdm I 6 2 chu ky lien tiep
nhau vad nu'dc thu du'dc thu du'dc 2,24 lit khi (dktc). Xac dinh ten 2 kim b a i .
Hitdng
dan:
Dat an so cho ten va s5 mol cho kim b a i can tim
2 B + 2 H2O
y
10
2 BOH + H2 T
y
3 '
3,6
^ = ^ — = 90 ^ MR
nRC03
"RCO3
0,04
0,04
Vi 2 kim b a i hpa tri II lai thupc 2 chu
Ml < M < M2 r:> Ml < MR
- Hdc sinh thu'dng sai lam nhu' sau:
2 A + 2 H 2 0 - > 2 A O H + H2T
MRCC, =
^'^'^^
Vay 2 kim b a i dp la Mg va Ca
CTHH cua 2 mupi: MgCOa va Ca
Gpi a, b Tan lu'dt la so mol cua MgCO
, 184a + 100b = 3,6
Ta co:
'
a + b = 0,04
<
^
a = 0,
b-0,0
o/
'
M9CO3
= !!Wo^ . 1 ooo/o rn^^
3,6
. 1 ooo/o = 58.33%
= 100% - 58,33% = 41,67%
=^ % " i c 3 C 0 3
Ta CO he phu'dng trinh:
^
[ 95x + 133
Vi dv 3: Hoa tan vao niTdc 7,14g hon hdp muoi cacbonat trung hoa va
cacbonat axit cua mot kim loai hoa tri I, roi do them lu'dng dung dich HCI
vLTa du thi thu du'dc 0,672 I khi d dktc. Xac dinh ten kim loai tao muoi.
Ht/dng dan: Oat kf hieu kim loai la M, x, y Ian lu'dt la so mol cua M2CO3 va
MHCO3. Ta CO phu'dng trinh phan Cfng :
M2CO3 + 2 HCI
2 MCI + H2O + CO2 T
X
X
MHCO3 + HCI ^ MCI + H2O + CO2 t
y
y
muoi = X + y =
M muoi = —
0,03
o
89
<
=
= 238. Vi M + 6 1 <
M
< 177
r:>
0,03
(mol)
Goi a, b, c, d Ian lu'dt la so mol cua M
2Mg + O2 ^ ^ 2 MgO
M muon = 238 < 2M + 60
a
M la Cs.
Mg + 2 HCI ^ MgCl2 + H2r
x
' 2 Al + 6 H C I 2 AICI3 + 3H2T
X
y
X
y
i,5y
Fe + 2 HCI -> FeCb + H2t
z
».
z
z
0,5a
'
b
0,75b
a
0,5b
2Zn + O2
2ZnO
c
c
0,5c
2 Cu + O2
d
0,5d
(3)
2 CuO
d
B gom (MgO, AI2O3, ZnO,
MgO + 2HCI
a
2a
(4)
CuO)
MgCl2 + H2O
(5)
AI2O3 + 6HCI ->2AICl3 + 3 H2O (6)
0,5b
3b
ZnO + 2Ha -^ZnCl2 + H2O
c
2c
(7)
CuO + 2HCICUCI2 + H2O
(8)
d
2d
Ap dung dinh luat bao toan khoi lu'dng
=> "^02 =
12
(1)
4 A I + 3 O 2 — ^ 2 A l 2 0 3 (2)
6. Phu'dng phap ghep an so
(
Nguyen tac cua phu'dng phap: Dung thu thuat toan hoc ghep an so de giai
cac bai toan c6 an so Idn hdn so phu'dng trinh toan hoc lap du'dc ma yeu cau
bai ra khong can giai chi tiet, day du cac an.
Dang nay thu'cJng gap khi tinh toan khoi lu'dng chung cua hon hdp cac chat
(hon hdp kim bai, hon hdp muoi, ...) tru'dc hoac sau phan (inq ma khong can
tinh chi'nh xac khoi lu'dng tiTng chat trong hon hdp.
Vi du 1: Chd hon hdp X gom Al, Fe, Mg tac dung v6i dung dich HCI du" thu
dutJc 11,2 lit khi (dktc) va 53,0g muoi. Tim khoi luWng hon hdp X.
Hitdng dan: Gpi x, y, z Ian lutrt: la so mol cua Mg, Al, Fe c6 trong hon hdp )Q
PTHH:
t,
Vdi 3 an, c6 2 phu'dng trinh.
Tim khoi lu'dng 3 kim loai tiTc la tong
Tach (2) ta du'dc: 24x + 27y + 56z
24x + 27y + 56z = 53,0 - 0,5 x
Vi du 2: Cho 3,8 gam hon hdp A gom
hoan toan vcfi oxi du' thu du'dc h
5,24gam. Tinh the tich dung djch H
hoan toan B.
HWdng dan:
each 1: Dung phu'dng phap ghep an
0 672
nco2 =
x + —y + z
- mp = 5,24 - 3,8 = l,
w
1 44
Theo (1,2,3,4) :
- 0,5a + 0,75b + 0,5c + 0,5d = ^
- T h e o PTHH: n^^^^^ = n^^^ = 0
= 0,045mol
- Nhu' vay con 5 g a m CaCOs
n o m : CaCOj d i / , AI2O3, Fe203 va C
Theo (5,6,7,8) : n^^,, = 2a + 3b + 2c + 2d = An^^ = 4 x 0,045 = 0,18nnol
=> \ ^ r , - - ^ = —
= 0,181 = 180mI
f v . . .
Cach 2: Sau khi t i m ra so mol O2.
' '
Nhan xet: Trong cac cap chat phan (fng la : 1 va 5 ; 2 va 6 ; 3 va 7 ; 4 va 8
thay so mol axit luon gap 4 Ian so mol O2.
%ALO, =
15,2
.100%
67
% F e , 0 3 -- — . 1 0 0 % = 1 4 , 6
67
%CaC03 - ; ^ . 1 0 0 %
67
Do d o : So mol HCI = 4 x 0,045 = 0,18 mol.
7,4%
%CaO = 62,76%
Tim ra the ti'ch dung dich la 180ml.
Vi du 2: Cho m g a m hon hpp Na
7. PhUdng phap tu" chon lu'dng chat
Nguyen tac cua phu'dng phap: Phan tram lydng chat trong dung dich hoac
thu du'dc cho tac dung vdi Ba(
trong hon hop nhat dinh la mot dai lu'dng khong d o i . Khi giai ngu'di giai tu'
trong khdng khi den lu'dng kho
chon lu'dng thi'ch hdp de giai bai toan
2.2.7.2.
Xay di/ng
va sir dung bai tap hoa hoc theo phWdng phap giai bai
lu'dng moi kim loai ban d a u .
Hi/dng
dan:
- PTHH xay ra khi cho m gam ho
tap til chon iWdng chat trong day hoc d trWdng THCS
Cac e m thu'dng lung tung va khong xac dinh hu'dng giai khi gap dang nay vi
2Na + 2HCI -> 2NaCI + H2
de bai chi cho lu'dng chat du'di dang tong quat hoac khong noi den lu'dng chat
Fe + 2HCI -> FeCb + H2
nhu'ng biet du'dc ti le giiJa cac chat
- PTHH xay ra khi cho dung dich
Khi gap dang nay cac e m c6 the chpn lu'dng chat c6 m o t gia tri nhat dinh
de tien viec giai. Co the chpn lu'dng chat la mpt mdl hay m p t so mol theo he so
ty lu'dng trong phu'dng trinh phan iTng; hoac lu'dng chat la lOOg,...
Vi du 1: Hon hdp g o m CaCOs Ian AI2O3 va Fe203 trong d o AI2O3 chiem 1 0 , 2 % ,
Fe203 chiem 9 , 8 % . Nung hon hdp nay 6 nhiet d p cad t h u du'dc chat ran c6
lu'dng bang 6 7 % lu'dng hon hdp ban dau. Ti'nh % lu'dng chat ran tao ra.
Hitdng
dan:
FeCl2 + Ba(0H)2 -> Fe(0H)21 +
- PTHH xay ra khi nung ket tua t
4Fe(OH)2 + O2
- Gpi m = mpe + mNa = 100 gam
=^"^Fe203
- Gpi khoi lu'dng hon hdp ban dau la 100 g t h i : m^, ^
2 3
= 10,2g
- - ^ 2Fe203 +
-100gam=^n,^^o^
- T h e o P T H H ( 4 ) : n,^,„,,^ = 2.n,^
- Theo PTHH ( 3 ) : n , ^ „ ^
m^co. - 8 0 g
- PTHH xay ra khi nung hon hdp: CaC03
- T h e o PTHH ( 2 ) : n^^ := n^^j,,^ = 1
— > CaO + CO2T
- Thed bai ra, lu'dng chat ran thu du'dc sau khi nung chi bang 6 7 % lu'dng
hon hdp ban dau. Nhu vay d p giam khoi la do CO2 sinh ra bay d i .
33
- V a y m^Q^ = 1 0 0 - 6 7 = 3 3 g => n^^^ = — = 0 , 7 5 m o l
14
n,^^„,,
-Vay:%Fe = 70%
% Na = 3 0 % .
Vi d u 3:
Hon hdp g d m NaCI, KC
dich. Them AgN03 du" vao dung
bang 2 2 9 , 6 % so vdi A. Tim % mo
Hitdng dan:
- PTHH xay ra:
NaCI + AgNOa - > AgCI + NaNOa
KCI + AgN03 - > AgCI + KNO3
Do chu'a biet X la kim loai hay p
2
3
1
X
2
16
8
Mx
(1)
(2)
'
, : -nr
229 6
- Gpi rriA - lOOg
m^g^, = 229,6gam
n^g^i = 1 ^ = ^'^
- G o i PNaCI = X
So mol AgCI sinh ra d phan uTng (1) la: x
So mol AgCI sinh ra d phan iTng (2) la: 1,6 - x
=>n^ci='"'6-x
-Ta
c6: MNaci-nNaci + MKCI-DKCI = 100
=> 58,5x + 74,5(1,6 - x) =
Vay: nNaci = 1,2 mol
/O =i> x = 1,2.
^ |%KCI = 100% - 7 2 % = 29,8%
8. Phi/dng phap bien luan de tim cong thu'c phan tuT
Nguyen tac: Khi tim cong thu'c phan tCr hoac xac dinh ten nguyen to thu'dng
phai xac dinh chinh xac khoi lu'dng mol, nhu'ng nhiJng tru'dng hdp M chu'a c6
gia tri chfnh xac doi hoi phai bien luan.
Pham vi uYig dung: Bien luan theo hoa tri, theo lu'dng chat, theo gidi han,
theo phu'dng trinh v6 dinh hoac theo ket qua bai toan, theo kha nang phan uTng.
Khi giai dang nay cac em thu'dng lung tung va giai den g\\jta chi/ng thi diTng
lai vi luc do so an nhieu hdn so phu'dng trinh ma khong the ap dung cac
phu'dng phap khac nhu' ghep an so, hay phu'dng phap bao toan khoi lu'dng.
Luc nay cac em can tim each bien luan thfch hdp. Gia s(f mot phu'dng trinh c6
hai an so la khoi lu'dng mol (M) va hoa tri cua nguyen to. Ta c6 the bien luan
hoa tri cua nguyen to theo khoi lu'dng mol
VI du 1: Dot chay I g ddn chat X can dung lu'dng vCfa du 0,7 (I) O2 (dktc). Xac
dinh X?
Ht/dng dan: Goi x la hoa trj ciia X
+
|02 ^
0,7
0,7
5,6x
22,4
1
M , = ^ = 8x
6,5x
16
vi du 2: Cho 3,06g oxit MxOy ta
dung dich thay tao ra 5,22g m
mot gia tri duy nhat.
HWdfngdan: MxOy
+
2yHN0
Bao toan nguyen to H: n „ „ = a
Bao toan khoi lu'dng: 3,06 + 63
a = 0,02 mol - > n^^o, = 0^
m^^^,, = 1,2.58,5 = 70,2gam
J%NaCI-70,2%
2X
—>
X2OX
Bao toan nguyen to N: nMuoi = —
Mmuoi =
5,22
.n = 130,5n ^ M
'HNOQ
Bien luan M theo hoa tri n ta c6
n
1
M
68,5
Vay kim loai M la Ba.
Vi dy 3 : Hoa tan 4,0g hon hdp g
dich HCI thi thu du'dc 2,24 lit H2
cho vao dung dich HCI thi dung
dinh kim loai hoa tri II?
Hitdng dan: n^^ = n^^ = 0,1 mo
A = -1^40^M<40
0,1
nHci = 0,5 mol
M +
2HCI
0,25
< - 0,5
=
MCI2
+ H2
2.4
- = 0 , 2 5 - > M > 9,6
M
9,6 < M < 40 - > M la Mg.
T

