Bài 5. Hoàng Lê nhất thống chí - Hồi thứ mười bốn (1)

NGÔ GIA VĂN PHÁIGiáo viên th hi n: Nguy Th Tuy Maiự ếVăn n”Hoàng Lê nh th ng chí”h th 14 đc ượvi theo th lo gì? Nêu đi văn đó?ế ­Văn đc vi theo th tùy bút.ả ượ ể­Miêu chi th ng ng vua Quang ủTrung và th th quân ng nhà ướThanh cùng ph vua quan ph ản dân.ướ ạIIIITìm hi chi ti t.ể ế1.H ình nh ng anh hùngả ườ Quang Trung- Nguyễn Huệ.Khi B¾c B×nh Vư ¬ng ®ư îc tin cÊp b¸o qu©n Thanh ®· ®Õn Th¨ng Long, ¤ng ®· cã ph¶n øng như thÕ nµo Nghe tin: GiËn l¾m, häp tưíng sÜ, ®Þnh th©n chinh cÇm qu©n ®i ngay.Khi mäi ngư êi ®Õn häp ®· khuyªn ¤ng ®iÒu g× ¤ng ®· hµnh ®éng nh thÕ nµo Nghe lêi tư íng sÜ lªn ng«i Hoµng ®Õ, sau ®ã h¹ lÖnh xuÊt qu©n(25/12/1788 )Khi nghe mäi ngư êi ®Õn häp khuyªn Quang Trung ®· cã nghe lêi ưíng sÜ, lªn ng«i Hoµng ®Õ... ViÖc lµm ®ã chøng tá ¤ng lµ con ngư êi như thÕ nµo ThÊu hiÓu lÏ ph¶i, cã chÝ quyÕt t©m ®¸nh ®uæi qu©n x©m ưîc.* Khi míi nghe tin:* Ngµy 29 th¸ng 12 ®Õn NghÖ An:Ngµy 29 th¸ng 12 Quang Trung đến Nghệ An.¤ng ®· cã nh÷ng viÖc lµm g× Cho mời Nguyễn Thiếp đến hỏi kiến.KÐn lÝnh NghÖ An vµ më cuéc duyÖt binh lín.S¾p xÕp ®éi ngò vµ truyÒn cho qu©n sÜ ngåi nghe lÖnh vµ dô hä. ChØ trong vßng ngµy 29 Quang Trung lµm ®ư îc bao nhiªu lµ viÖc lín. Nh÷ng viÖc lµm ®ã cho thÊy ¤ng lµ mét ng êi lu«n hµnh ®éng nh thÕ nµo ?Hµnh ®éng m¹nh mÏ, quyÕt ®o¸n.L ch dờ ụ­” Quân Thanh sang xâm ta, hi nay Thăng Long,các ng đã bi ướ ươ ếch a?Trong kho ng vũ tr ,đt nào sao y,đu đã phân bi rõ ràng ,ph ng ươNam,ph ng chia nhau mà cai tr .Ng ph ng không ph nòi gi ng ươ ườ ươ ướta, ng khác.T đi nhà Hán đn nay,chúng đã phen bóc ướ ướta,gi nhân dân, vét i,ng mình không th ch i,ai cũng mu ườ ốđu chúng đi.Đi Hán có Tr ng ng,đi ng có Đinh Tiên Hoàng,Lê Đi ươ ạHành,đi Nguyên có Tr ng Đo ,đi Minh có Lê Thái ,các ngài không ỡng nhìn chúng làm đi tàn o,nên đã thu lòng ng i,d nghĩa quân,đu ch ườ ỉđánh tr là th ng và đu chúng đc ph ng c. các th y,B Nam ượ ươ ắyên ph n, cõi ng yên,các vua truy ngôi lâu dài .T đi nhà Đinh đay,dân ta ớkhông đn kh nh thu kia.M vi đc đu là ượ ềchuy cũ rành rành các tri đi tr c. Nay ng Thanh sang,m ướ ườ ấn Nam ta đt làm qu n, huy ,không bi trông ng đi ng, Nguyên, ướ ươ ốMinh ngày a. Vì ta ph kéo quân ra đánh đu chúng. Các ng đu là nh ng ươ ữk có ng tri, ng năng,nên hãy cùng ta đng tâm hi c,đ ng nên công ươ ươ ựl n.Ch có quen theo thói cũ,ăn hai lòng,n nh vi phát giác ra,s gi ch ếngay kh c,không tha ai,ch là ta không nói tr c.”ứ ướQuan s¸t lêi chØ dô cña vua Quang Trung víi qu©n sÜ em thÊy néi dung lêi chØ dô nªu lªn nh÷ng g× Kh¼ng ®Þnh chñ quyÒn ®Êt ưíc.Nªu lªn d· t©m cña giÆc ph ¬ng B¾c.Tù hµo vÒ c«ng lao ®¸nh giÆc ngo¹i x©m cña cha «ng.Tin tưëng vµo chÝnh nghÜa cña cuéc hµnh binh diÖt Thanh vµ kªu gäi qu©n sÜ ®¸nh giÆc.Ra kû luËt ®èi víi qu©n sÜ. Tõ lêi dô qu©n sÜ trªn em thÊy tµi n¨ng nµo cña NguyÔn HuÖ ưîc béc lé ?Tµi khÝch lÖ qu©n sÜ.TrÝ tuÖ s¸ng suèt vµ nh¹y bÐn.L ch Quang Trung_Nguy Huờ ệ* Ngµy 30 th¸ng 12 n¨m 1788Më tiÖc khao qu©n.Xö trÝ hai ưíng Së vµ L©nHo¹ch ®Þnh kÕ s¸ch ®¸nh giÆc vµ tÝnh kÕ ho¹ch ngo¹i giao sau chiÕn tranh.T¹i Tam §iÖp, Quang Trung ®· cã nh÷ng viÖc lµm nµo ?Tèi 30 TÕt th× lªn ưêng tiÕn qu©n ra Th¨ng Long.T¹i Tam §iÖp, Quang Trung ®· xö trÝ íng Së vµ L©n như thÕ nµo Tõ c¸ch xö trÝ Êy nãi víi em vÒ mét con ngưêi cã phÈm chÊt như thÕ nµo N¨ng lùc tiªn ®o¸n chÝnh x¸c cña mét nhµ qu©n sù cã tµi.TÇm nh×n xa tr«ng réng, mét nhµ chÝnh trÞ cã ưëng hßa b×nh.Nh¹y bÐn, s¸ng suèt, ®é lư îng vµ c«ng minh trong viÖc xÐt ®o¸n bÒ t«i.ViÖc Quang Trung nãi víi tưíng sÜ vÒ kÕ ho¹ch ngo¹i giao víi nhµ Thanh sau chiÕn tranh cho thÊy ®©y lµ mét vÞ vua cã tÊm nh×n vµ tư ëng như thÕ nµo ?Hµnh ®éng më tiÖc khao qu©n, cho qu©n ¨n TÕt tr íc vµ tèi 30 TÕt lËp tøc lªn ®ư êng cïng lêi høa hÑn ®ãn n¨m míi Th¨ng Long vµo ngµy mïng TÕt cho thÊy n¨ng lùc ®Æc biÖt nµo vÞ vua nµy ?Đn sông Quy t,ghĩa quân Tây đã làm gì?ế ­Đn sông Quy t:ế Cho quân theo đám do thám quân ủThanh.­Đánh úp đn Hà i.ồ ồ­Đánh đn Ng i.ồ